بیولوژی و فیزیولوژی تولید مثل جنسی در بنه (Pistacia atlantica subsp. mutica)

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

doi
چکیده

پسته وحشی یا بنه ((Pistacia atlantica subsp. mutica یکی از گیاهان بومی ایران است که اهمیت زیادی در پوشش گیاهی رشته کوه زاگرس دارد. صفات مورد مطالعه گلها و میوه‌های در حال رشد شامل زمان ظهور کیسه جنینی، آندوسپرم، جنین در مراحل مختلف رشد تا هفته شانزدهم، وجود لوله گرده و آثار آن در هفته اول پس از لقاح مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه‎هایی که برای مطالعه لوله گرده تا آخر هفته اول جمع‌آوری شدند، در محلول Carnoy’s تثبیت شدند. آن دسته از نمونه‌هایی که برای مطالعه کیسه جنینی، جنین و آندوسپرم برداشت شدند با محلول تثبیت کننده FAA تثبیت و بعد در الکل اتیلیک 75% و در یخچال نگهداری شدند. در این روش برای مطالعه تندش و رشد لوله گرده در بافت گل ماده از ماده رنگی آنیلین بلو با نور فرابنفش (UV) استفاده شد. همچنین نمونه‏هایی به منظور مطالعه بافتهای تخمدان، تخمک و اندامهای اصلی گل‎ (کلاله و خامه) و نیز چگونگی حرکت لوله گرده در آنها جمع‌آوری و تثبیت شدند. بعد از آنها برشهای 3-7 میکرونی تهیه و با مواد رنگی تولوئیدین بلواُُ (TBO) و پریدیک اسید و اسید شیفس رنگ‌آمیزی و با میکروسکوپ نوری مطالعه شدند. داده‎های جمع‌آوری شده پس از تبدیل با استفاده از برنامه آماری Nested تجزیه شد و رسم گرافها با استفاده از برنامه Excel انجام شد. با توجه به اهداف اصلی طرح مبنی بر انتخاب محل مناسب کاشت بنه به منظور بهره‌وری بهینه از این گیاه و نوع و میزان مشکلاتی که بر سر راه رشد و نمو میوه بنه وجود دارد، نتایج حاصل گویای بهترین باردهی در عرصه‌های جنوبی و کف دره‌ها و بهترین استقرار در شیبهای شمالی و کف دره‌ها است. همچنین مشکلاتی که رشد و نمو میوه بنه را به مخاطره می‌اندازند بیشتر در مراحل اولیه رشد و نمو جنین ظاهر می‌شوند.