بررسی تاثیر متقابل عناصر ساختار بازار در زنجیره تامین شکر ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
4 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
doi
10.22054/ijer.2019.31181.536چکیده
ساختار بازار صنعت قند و شکر در ایران بهدلیل تولید سهم بالای محصولات توسط معدودی از بنگاهها از شرایط بازار رقابتی فاصله گرفته که پیامد آن شکست بازار بهواسطه ناکارایی حاصل از انحصار، مورد انتظار است. از این رو، این سوال پیش میآید که چگونه میتوان سهم بنگاههایی با تولید پایین را افزایش داد و ارتباط بین کارایی بنگاهها و ساختار بازار این صنعت چگونه است. بهمنظور پاسخ به این سوالات، ابتدا با استفاده از روش رتبهبندی کارایی متقاطع حداکثر فاصله نسبی از واحد تصمیمگیرنده مجازی آنتیایدهال مبتنی بر روش تحلیل پوششی دادهها به ارزیابی کارایی این بنگاهها پرداخته شد. سپس با بهکارگیری الگوهای پارامتریک، روابط بین رفتار، سودآوری، کارایی و ساختار بازار بنگاههای بیان شده بررسی شد. آمار و اطلاعات کارخانجات قند و شکر ایران در سال 1393 با استفاده از نرمافزارهای GAMS و SHAZAM مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر پایه نتایج پژوهش ، ارتباط متقابل بین ساختار و عملکرد در صنایع حاضر در زنجیره تامین قند و شکر ایران وجود دارد و این در حالی است که رفتار بازار شکر ایران از الگوی خاصی تبعیت نمیکند. تقویت سودآوری واحدهای کوچک مقیاس نسبت به واحدهای بزرگ از طریق اعمال سیاستهای حمایتی و کاهش هزینه تامین نهادهها، برندسازی، افزایش کارایی و کیفیت تولید قند و شکر بهواسطه سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و همچنین توسعه بازار با اعمال سیاستهای محرک صادرات و اجرای چرخه مدیریت بهرهوری از راهکارهای افزایش سودآوری در صنعت و در نتیجه، تعدیل ساختار زنجیره تامین شکر به شمار می رود.