رعایت حقوق سه‌گانه حیات، آزادی و کرامت در دوره حکومت خلفا از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانش آموخته دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

شبهات برون­ متنی نهج­ البلاغه، از گذشته تاکنون رواج داشته است و امروزه، دست­ آویز قراردادن این کتاب برای بی­ ا­عتبار کردن باورهای شیعی، روشی متداول در بین قائلین به شبهه است. مهم­ترین شبهات نهج­ البلاغه پیرامون موضوع امامت و انکار نص برای اثبات حکومت حضرت، شکل گرفته است و مطرح­ کنندگان شبهه با استناد به برخی خطب و نامه­ های نهج­ البلاغه، درصدد اظهار این مطلب هستند که برخی کرده­‌ها و گفته­‌های ایشان در این کتاب، نصب رسول صلی الله علیه و آله و سلم  را رد می­‌کند و عبارات بکار رفته در تمجید خلفای گذشته در نهج­ البلاغه، نمایانگر تأیید حکومت­‌های پیشین از سوی حضرت است. نوشتار حاضر با  هدف تحلیل  اعتبار اظهارات این گروه بر پایه نهج­ البلاغه و با استنادات تاریخی نوشته شده و برای نیل به هدف مورد نظر، پایه­‌های تشکیل حکومت بر اساس حقوق سه­‌گانه­ی حیات، آزادی و کرامت از دیدگاه نهج­ البلاغه و قرآن مورد بررسی قرار گرفت. با بررسی­‌های انجام شده، از دیدگاه حضرت و بر اساس نهج­ البلاغه در حکومت­‌های خلفا، نه تنها حقوق سه­‌گانه حضرت و خاندان نبوی به شدت مورد تهدید قرار گرفت، بلکه مردم نیز به انواع مختلف و با عملکرد خلفا، از حقوق خود محروم شدند. بررسی میزان سازگاری سخنان امام علیه السلام در زمینه رعایت حقوق الهی­-انسانی اعم از حق حیات، آزادی وکرامت، با عملکرد خلفاء هدف اصلی نوشتار حاضر است.