بررسی میزان سازگاری شش گونه درختی در دشت ‏کربال و تأثیر آبیاری با زهاب بر رشد آنها

نویسندگان

1 کارشناس تحقیقات مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس.‏

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس.‏‎ ‎

3 استاد خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز‎ ‎

doi
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی سازگاری شش گونه درختی و تأثیر آبیاری با زهاب بر روی رشد و زنده‌مانی آنها در دشت کربال انجام گردید. آزمایش در قالب طرح آماری کرتهای خردشده با سه تکرار اجرا شد. کرتهای اصلی نوع آب آبیاری شامل زهاب به‌عنوان آب شور و آب شیرین رودخانه کر و کرتهای فرعی شامل شش گونه درختی Eucalyptus camaldulensis Dehnh.، Eucalyptus microtheca F. Muell.، Acacia stenophylla، Fraxinus rotundifolia Miller،Populus euphratica Oliv.وTamarix aphylla (L.) Karst.  بودند. براساس نتایج حاصل در سال اول مشخص گردید که تفاوت معنی‌داری بین آبیاری با زهاب و آب رودخانه کر بر روی درصد زنده‌مانی و ارتفاع درختان وجود ندارد. گونه‌های Eucalyptus camaldulensis، Eucalyptus microtheca، Acacia stenophylla و  Tamarix aphyllaمقاومت بسیار خوبی نسبت به تنش شوری و خشکی نشان دادند، اما Fraxinus rotundifoliaنسبت به شوری حساس و قادر به رشد مطلوب در شرایط کربال نبود. گونه Populus euphraticaمقاومت بسیار خوبی نسبت به شوری نشان داد، اما نسبت به خشکی حساس و همه درختان این گونه تا پایان اجرای طرح به دلیل توقف آبیاری با زهاب در سالهای سوم و چهارم خشک شدند. در زمستان سال اول دمای حد‌اقل مطلق به 9 درجه سانتیگراد کاهش یافت و گونه‌های Eucalyptus camaldulensis، Acacia stenophylla Tamarix aphylla,و Eucalyptus microtheca نسبت به سرما حساسیت نشان دادند و به‌ترتیب 8/80، 100، 1/97 و 6/31 درصد از اندامهای هوایی درختان در اثر سرما یخ زده و خشک گردیدند. گونهEucalyptus microtheca  با 3/88 درصد زنده‌مانی در پایان اجرای طرح بهترین گونه برای کشت در منطقه کربال تشخیص داده شد. براساس نتایج حاصل از آبیاری درختان با زهاب در سه سال اول مشخص گردید که آبیاری با زهاب تأثیر زیادی روی رشد و زنده‌مانی درختان دارد، بنابراین جنگلکاری با انجام آبیاری به‌وسیله زهاب با توجه به هزینه ناچیز آن، به‌ویژه در فصل تابستان توصیه می‌گردد.