مقایسة تأثیر حاد تمرین تخصصی والیبال با و بدون محدودیت جریان خون (BFR) بر CRP، ESR و TNF-α دختران نوجوان والیبالیست

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.239614.1357
چکیده

زمینه و هدف: بر اساس جدیدترین یافته‌ها، فعالیت‌های ورزشی می‌تواند سبب افزایش سطوح عوامل التهابی در بدن ورزشکاران شود که به افزایش خستگی و واماندگی منجر می‌شود و  بر کیفیت اجرای ورزشکار تأثیر منفی می‌گذارد. یکی از روش‌های تمرینی نوین که در این سال‌ها مورد توجه قرار گرفته، تمرین با محدودیت جریان خون (BFR) است. این نوع تمرین با اعمال فشار محدود بر عروق ناحیة هدف، تمرینی با شدت کمتر اما اثرگذاری مشابه تمرین شدید فراهم می‌کند. با این همه، تحقیقات در زمینة تأثیر تمرین با محدودیت جریان خون (BFR) محدود است و تاکنون نیز هیچ پژوهشی تأثیر حاد (و زودگذر) تمرین تخصصی والیبال با BFR را بررسی نکرده است. بنابراین، هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر حاد تمرین تخصصی والیبال با و بدون BFR بر سطح سرمی پروتئین واکنشگرC  (CRP، عامل نکروزدهندۀ تومور-آلفا (TNF-α) و میزان رسوب گلبول قرمز (ESR) در دختران نوجوان والیبالیست بود.مواد و روش‌ها: 20 دختر نوجوان والیبالیست (سن 03/1 ± 2/15 سال) به‌صورت تصادفی در دو گروه تمرین تخصص والیبال با محدودیت جریان خون (BFR) و تمرین تخصصی والیبال بدون محدودیت جریان خون (N-BFR) قرار گرفتند. آزمودنی‌های هر دو گروه BFR و N-BFR در یک جلسه تمرین تخصصی والیبال به مدت 65 دقیقه شرکت کردند. هر دو گروه BFR و N-BFR تمرین اختصاصی والیبال شامل اسپک، دریافت، دفاع و سرویس را به‌صورت ایستگاهی با شدت 17-18 بر اساس مقیاس میزان درک خستگی (RPE) اجرا کردند. کاف‌های محدودکنندة جریان خون در سراسر دورۀ تمرین از بخش پروگزیمال اندام‌های تحتانی به دور ران آزمودنی‌های گروه BFR بسته شده و فشار کاف‌ها روی 140 میلی‌متر جیوه تنظیم شد. نمونه‌گیری خونی در دو مرحلة پیش و پس از تمرین برای سنجش نشانگرهای التهابی انجام گرفت.نتایج: سطوح سرمی CRP در هر دو گروه BFR و N-BFR پس از فعالیت تخصصی والیبال افزایش معناداری داشت (05/0 > P)، اما این افزایش در گروه BFR، 160 درصد و در گروه NBFR، 100 درصد بود. همچنین سطوح ESR در گروه BFR، 78 درصد و در گروه NBFR، 63 درصد افزایش داشت (05/0 > P). با این همه، سطح سرمی TNF-α فقط در گروه BFR (001/0=P) افزایش معناداری به مقدار 77 درصد داشت، درحالی‌که این تغییر در گروه NBFR، 72 درصد بود. افزون بر این، نتایج مقایسة بین‌گروهی نشان داد که بین گروه‌های BFR و N-BFR در مقدار ESR ( 469/0=P)، TNF-α )559/0=P ) و CRP (367/0=P) تفاوت معناداری وجود ندارد.نتیجه‌گیری: یک جلسه تمرین تخصصی والیبال با و بدون محدودیت جریان خون سبب افزایش عوامل التهابی در دختران نوجوان والیبالیست می‌شود. همچنین این نوع تمرین با وجود ایجاد فشار سوخت‌وسازی و مکانیکی در مقایسه با تمرین بدون BFR (که فشار واردشده فقط به‌صورت مکانیکی است)، به پاسخ‌های التهابی یکسانی منجر شده است. اما برای تأیید یافته‌های این پژوهش بررسی‌های بیشتر با حجم نمونة بزرگ‌تر نیاز است.