فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: دیابت قندی از بیماری‌های شایع و تهدیدکنندۀ سلامتی در طول زندگی است که با اختلال در سوخت‌وساز گلوکز و هومئوستاز انرژی، اندام‌های حیاتی بدن مانند قلب، کلیه، کبد، دستگاه عصبی مرکزی و محیطی را درگیر می‌کند. فعالیت ورزشی یکی از مداخلات مهم برای کاهش عوارض ناشی از دیابت از جمله کاردیومیوپاتی است که با توجه به نوع برنامة تمرینی تأثیرات متفاوتی ایجاد می‌کند. در این پژوهش اثر هشت هفته تمرین تناوبی با شدت بالا روی نوار گردان بر تغییرات گلوکز خون، وزن و نشانگرهای فیبروز در بافت قلب موش‌های صحرایی دیابتی بررسی می‌شود.مواد و روش‌ها: به این منظور 28 سر موش صحرایی نر هشت‌هفته‌ای، با وزن تقریبی 50±200 گرم از نژاد ویستار به چهار گروه 1. کنترل، 2. ورزش، 3، دیابت و 4. دیابت+ورزش تقسیم شدند. گروه‌های دیابتی یک دوز استرپتوزوسین داخل‌صفاقی دریافت کردند. گروه‌های ورزش به مدت هشت هفته و به‌صورت پیشرونده دویدن تناوبی روی نوار گردان با شدت 85 درصد سرعت بیشینه را آغاز کردند، تا هفتة پنجم هر هفته شدت فعالیت پنج درصد افزایش یافت و در سه هفتة پایانی سرعت فعالیت ثابت باقی ماند. مدت فعالیت نیز از 38 دقیقه در هفتة اول به 60 دقیقه در هفتۀ هشتم رسید. تناوب استراحتی فعال بین تناوب‌های تمرین با شدت بالا نیز یک دقیقه و با سرعت 10 متر بر دقیقه بود. در بازه‌های زمانی پیش از القای دیابت، و سه، پنج و هشت هفته پس از آن گلوکز خون ناشتا و تغییرات وزن ثبت شد. در پایان جلسات تمرینی با استخراج بافت قلب، بیان ژن‌های TGF-B1/SMAD-4 به روش qRT-PCR ارزیابی شد. برای تحلیل یافته‌های بیان ژن از نرم‌افزار SPSS و روش آماری آنوای یکطرفه استفاده شد و طرح تحلیل واریانس (4*4) برای بررسی تغییرات وزن و گلوکز خون استفاده شد. سرانجام از طریق آزمون تعقیبی توکی یافته‌ها در سطح معناداری 05/0 P≤ ارزیابی شدند.نتایج: گروه‌های دیابتی افزایش گلوکز خون و بیان ژن‌های فیبروتیک را نسبت به گروه‌های سالم نشان دادند، همچنین الگوی تغییرات وزن در بازة مورد بررسی نسبت به گروه‌های سالم و نسبت به شرایط پیش از ابتلا به بیماری روند کاهشی داشت. با این همه، ورزش در موش‌های صحرایی سبب بهبود معنادار گلوکز خون از هفتة پنجم پس از ابتلا به بیماری شد. بازیابی وزن نسبت به گروه دیابت بدون تمرین نیز در گروه دیابت+ورزش دیده شد. همچنین بیان ژن‌های فیبروتیک TGF-B1/SMAD-4 به‌طور معناداری در این گروه کاهش یافت. . به­طورکلی اختلاف معناداری در تمامی عوامل مورد بررسی بین گروه‌های سالم و بیمار وجود داشت (05/0p<).نتیجه‌گیری: هشت هفته ورزش تناوبی با شدت بالا می‌تواند در بهبود نشانگرهای فیبروز قلبی در موش‌های صحرایی دیابتی‌شده با استرپتوزوسین مؤثر باشد و با کنترل سوخت‌وساز گلوکز و هومئوستاز وزن در بهبود اختلالات ناشی از بیماری مؤثر باشد.