بررسی‌ سازگاری‌ سه‌ گونه‌ آکاسیا به‌‌منظور تثبیت‌ بیولوژیکی‌ تپه‌های‌ شنی‌ در استان‌ خوزستان‌

نویسندگان

1 کارشناس‌ مرکز تحقیقات‌ کشاورزی‌، منابع‌ طبیعی‌ و امور دام‌ خوزستان

doi
10.22092/ijfpr.2003.109352
چکیده

در استان‌ خوزستان‌ حدود 350 هزار هکتار تپه‌های‌ شنی‌ و اراضی‌ شنزار وجود دارد. برای‌ جلوگیری‌ از حرکت‌ شن‌های‌ روان‌ طی‌ 40 سال‌ گذشته‌ با انجام‌ عملیات‌ فیزیکی - شیمیایی‌ و بیولوژیکی‌ نتایج‌ مطلوب‌ و رضایت‌بخشی‌ حاصل‌ گردیده‌ است‌ تبعات‌ مفید و متنوع‌ اقدامات‌ فوق‌ با توجه‌ به‌ سابقه‌ طولانی‌، به‌ویژه‌ برای‌ استان‌ خوزستان‌ نیاز به‌ تاکید ندارد، اما شرایط‌ موجود ایجاب‌ می‌کند که‌ در کنار اقداماتی‌ که‌ با هدف‌ حفظ‌، احیاء، تقویت‌ و اصلاح‌ خاک‌، توسعه‌ پایدار و بهره‌برداری‌ اصولی‌ انجام‌ می‌شود، با رعایت‌ جمیع‌ جوانب‌ امر، از بعد اقتصادی‌ آن‌ «Silvo-pastorall» (تعلیف‌ دام‌ و استفاده‌ از چوب‌ برای‌ مصرف‌ روستاییان‌ حاشیه‌نشین‌) نیز در برنامه‌های‌ آتی‌ مورد نظر قرار گیرد. بنابراین با استفاده‌ از نتایج‌ و مطالعات‌ سازگاری‌ انجام‌ گرفته‌ در مورد‌ تعداد قابل‌ ملاحظه‌ای‌ از گونه‌های‌ درختی‌ و درختچه‌ای‌، تعداد 3 گونه‌ آکاسیا A. farnesiana, Acacia victoriae) و (A. acuminata که‌ از درصد زنده‌‌مانی‌ بالاتریی ‌برخوردار بودند انتخاب‌ و در قالب‌ یک‌ طرح‌ آماری‌ به‌‌صورت‌ بلوک‌های‌ کامل‌ تصادفی‌ در سه‌‌ تکرار (در هر تکرار 48 اصله‌ نهال‌ به‌ فاصله‌ کاشت‌ 3*3 متر) از سال‌ 1372 به‌ مدت‌ هفت‌‌ سال‌ در شرایط‌ دیم‌ به‌ مرحله اجرا درآمد. طرز قرارگرفتن‌ بلوک‌ها عمود بر جهت‌ باد غالب‌ منطقه‌ درنظر گرفته‌ شد. مؤلفه‌های‌ درصد زنده‌مانی‌، رشد ارتفاعی‌ و قطری ‌مبنای‌ کار مورد بررسی‌ بوده‌ و نتایج‌ حاصل‌ از این‌ پژوهش‌ حاکی‌ از آن‌ است‌ که‌ گونه‌ Acacia farnesiana از لحاظ‌ بقا نسبت‌ به‌ دو گونه‌ دیگر با 62 درصد برتری‌ داشته‌ است‌. حداکثر میانگین‌ رشد ارتفاعی‌ و قطری‌ به‌ گونه ‌Acacia victoriae با 3/78 متر و 5/3 سانتی‌متر اختصاص‌ داشته‌ است‌.