تأثیر ترکیب تمرین شنا و مکمل کراتین بر بهبود سوخت‌وساز گلوکز در موش‌های صحرایی چاق: نقش پروتئین‌های GLUT4 و گلیکوژن سنتاز

نویسندگان

1 اداره آموزش و پرورش اسلام آباد غرب، معاونت تربیت بدنی و سلامت،اسلام آباد غرب، ایران

2 دانشکده علوم ورزش، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.240115.1367
چکیده

زمینه و هدف: چاقی به‌عنوان اختلال سوخت‌وسازی مزمن بیشتر در نتیجۀ تراز مثبت انرژی در طول زندگی فرد ایجاد شده و با افزایش تودة بافت چربی همراه است و در طول زمان به ناهنجاری‌های اسکلتی، اختلالات فیزیولوژیکی و نقص‌های کارکردی منجر می‌شود. همچنین چاقی با خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی-عروقی، انواع خاصی از سرطان‌ها، سکته‌های مغزی، دیابت نوع دو، فشار خون، آسم، اختلالات روان‌شناختی، نشانگان تخمدان پلی‌کیستیک و بیماری‌های مفصلی وابسته است. این بیماری با افزایش مرگ‌ومیر زودرس و کاهش کیفیت زندگی در سطح فردی و افزایش هزینه‌های اقتصادی در جامعه همراه است. چاقی با اختلال در سوخت‌وساز گلوکز و کارکرد انسولین همراه است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر تمرین شنا به‌تنهایی و در ترکیب با مکمل کراتین بر هومئوستاز گلوکز، حساسیت به انسولین و میزان پروتئین‌های تنظیمی گلیکوژن ماهیچه‌ای در موش‌های صحرایی چاق‌شده با رژیم پرچرب بود.مواد و روش‌ها: 50 سر موش‌ صحرایی نر نژاد ویستار (با میانگین وزن 17±170 گرم) به دو گروه کنترل (غذای استاندارد، 10 سر) و رژیم پرچرب (40 سر) تقسیم شدند. پس از 12 هفته تغذیه، چاقی القا شد و10 سر موش‌ صحرایی کنترل و 10 سر از گروه HFD کشته شدند. در ادامه 30 موش‌ صحرایی باقیمانده به سه گروه تقسیم شدند: کنترل چاق، تمرین شنا و تمرین شنا به‌همراه کراتین. در پایان و پس از 10 هفته، آزمون تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) انجام شد و نمونه‌های خونی و ماهیچه‌ای برای اندازه‌گیری گلوکز، انسولین، GLUT4 و گلیکوژن سنتازجمع آوری شد. برای اندازه‌گیری مقدار پروتئین از روش وسترن بلات و برای تجزیه‌وتحلیل داده از آنوای یکطرفه استفاده شد. سطح معناداری آماری 05/0>P در نظر گرفته شد.نتایج: پس از 12 هفته دریافت غذای پرچرب، چاقی سبب افزایش کاهش تحمل گلوکز و کارایی انسولین و افزایش انسولین و گلوکز ناشتا در موش‌های صحرایی شد. همچنین چاقی سبب کاهش مقادیر پروتئین GLUT4 و گلیکوژن سنتاز ماهیچه‌ای شد. 10 هفته تمرین سبب افزایش تحمل کلوگز، کارایی انسولین و افزایش مقادیر پروتئین‌های GLUT4 و گلیکوژن سنتاز شد. استفاده از مکمل کراتین همراه با تمرین به‌صورت فزاینده‌ای سبب افزایش تحمل کلوگز، کارایی انسولین و افزایش مقادیر پروتئین GLUT4 و گلیکوژن سنتاز در مقایسه با تمرین تنها شد (05/0>P).نتیجه‌گیری: مکمل کراتین همراه با تمرین شنا سبب بهبود سوخت‌وساز گلوکز شد و این تأثیرات شاید با افزایش برداشت گلوکز توسط ماهیچه و افزایش بیان پروتئین‌های  GLUT4 و گلیکوژن سنتاز در ماهیچة اسکلتی است.