اثر 12 هفته تمرین شنا و دریافت ژل رویال بر بیان ژن⁠های JNK و AP-1 بافت ریه در موش‌های مبتلا به سرطان ریه

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه علوم ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه علوم ورزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.240386.1372
چکیده

زمینه و هدف: سرطان ریه از مهم⁠ترین عوامل مرگ‌ومیر جهانی در حوزۀ سلامت عمومی است. فشار اکسایشی و عوامل التهابی نقش مهمی در بروز و توسعة سرطان ریه دارند. گمان می‌رود فعالیت ورزشی همراه با دریافت مکمل⁠های ضد التهابی بتواند با کاهش فشار اکسایشی و عوامل التهابی در بهبود سرطان ریه مؤثر باشد، هرچند این موضوع به‌درستی مشخص نیست. از این‌رو، این پژوهش با هدف بررسی اثر 12 هفته تمرین شنا و دریافت ژل رویال بر بیان ژن⁠های JNK و پروتئین فعال‌کننده 1 (AP-1) در موش‌های مبتلا به سرطان ریه با بنزوپیرن انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در این پژوهش تجربی و بنیادی، 36 سر موش نر نژاد Balb/c با سن هشت تا 10 هفته و وزن 18 تا 25 گرم به‌طور تصادفی به شش گروه کنترل سالم (6=n)، شم (6=n) و آزمایش (24=n) تقسیم شدند. سپس موش‌های گروه آزمایش پس از القای سرطان با تزریق 100 میلی⁠گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بنزوپیرن، به چهار زیرگروه شامل سرطان ریه (6=n)، تمرین شنا (6=n)، ژل رویال (6=n) و تمرین + ژل رویال (6=n) تقسیم شدند. تمرین شنا به‌صورت پیش‌رونده، سه بار در هفته و به مدت 12 هفته اجرا شد. روزانه به مدت 12 هفته به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، 100 میلی‌گرم ژل رویال به‌صورت داخل‌صفاقی تزریق شد. 48 ساعت پس از آخرین جلسة تمرین، بیان ژن⁠های JNK و AP-1 با استفاده از روش Real-Time PCR در بافت ریه سنجیده شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخة 22 و آزمون⁠ آماری تحلیل واریانس یکراهه همراه با آزمون تعقیبی توکی و آزمون⁠ آماری تحلیل واریانس دوراهه همراه با آزمون تعقیبی بونفرونی تجزیه‌وتحلیل شدند.نتایج: یافته‌های این پژوهش نشان داد بیان ژن⁠های  JNKو AP-1 در بافت ریه موش‌های گروه سرطان ریه نسبت به گروه کنترل سالم افزایش معناداری داشت (001/0=P). همچنین یافته‌ها نشان داد اگرچه دریافت ژل رویال موجب کاهش بیان ژن JNK و AP-1 در مقایسه با گروه سرطان ریه می‌شود (به‌ترتیب 044/0=P و 007/0=P)، اما تفاوت بیان این دو ژن در گروه تمرین شنا نسبت به گروه سرطان ریه معنادار نبود (به‌ترتیب 056/0=P و 18/0=P). روی‌هم‌رفته یافته‌ها نشان داد تمرین+ ژل رویال بیشترین کاهش را در بیان ژن⁠های JNK و AP-1 نسبت به گروه سرطان داشت (هر دو 001/0=P).نتیجه‏گیری: با توجه به یافته‌های این پژوهش گمان می‌رود تمرین شنا در کنار دریافت ژل رویال، تأثیرات مهاری و محافظتی بیشتری در بیان ژن⁠های JNK و AP-1 بافت ریه در مقایسه با هر کدام از این مداخله⁠گرها به‌تنهایی در نمونه⁠های مبتلا به سرطان ریه دارد. برای تعمیم نتایج به نمونه⁠های انسانی نیازمند پژوهش‌های بیشتری به‌ویژه از نوع کاربردی است