سناریوهای آینده صنعت (مطالعه موردی: صنعت تجهیزات پزشکی ایران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

2 استادیار علوم پزشکی، گروه زیست مواد دندانی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران،

4 دکتری آینده‌پژوهی، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

5 بابک محمدحسینی استادیار فیزیک، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.30479/jfs.2022.16157.1331
چکیده

 هدف: صنعت تجهیزات پزشکی (صتاپ)، از جایگاه ویژه‌ای در حوزه سلامت و اقتصاد کشور برخوردار است، ولی پژوهش‌های داخلی در این حوزه به‌طور پراکنده و اندک می‌باشد. این پژوهش با هدف شناخت جامع عوامل، پیشران‌ها و عدم‌قطعیت‌های کلیدی مؤثر بر صتاپ و ترسیم سناریوهای آینده آن انجام شد؛ زیرا توجه به مسیرهای منتهی به آینده‌های محتمل، لازمه برنامه‌ریزی برای رونق تولید داخلی تجهیزات پزشکی است. روش‌: این پژوهش با روشی مشابه روش سناریونگاری عدم‌قطعیت بحرانی شوارتز انجام شد؛ به­طوری که اطلاعات لازم با استفاده از مصاحبه و پرسشنامه در سه دور دلفی از خبرگان بدست آمد و مشابه روش تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری شد. خبرگان مطلع، با استفاده از تکنیک گلوله‌برفی به­صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظرات، انتخاب شدند.یافته‌ها: در این پژوهش، عوامل کلیدی و پیشران‌های اصلی مؤثر بر 20 سال آینده صتاپ کشور بدست آمد. با شناسایی سه محور اصلی؛ یعنی رفع تحریم (اقتصادی) کشور، رشد تحقیق‌و‌توسعه در شرکت‌ها و کاهش فساد اقتصادی، از میان عوامل کلیدی و پیشران‌های اصلی که بیشترین تأثیر و عدم‌قطعیت را داشتند، پنج سناریوی: شکوفایی، وابستگی، امید، مقاومت و ویرانی برای آینده صتاپ کشور در افق 1420 تدوین شد.نتیجه‌گیری: سناریوهای آینده‌ پیش‌ روی صنایع فناوری‌ پایه همچون صتاپ، بیانگر اهمیت مانع‌زدایی و پشتیبانی هدفمند از ملزومات رکن تحقیق‌ و‌توسعه است. در این سناریوها، تداوم تحریم‌های اقتصادی، هزینه فعالیت‌های اقتصادی در صنعت را افزایش می‌دهد و کاهش فساد اقتصادی با عدم قطعیت قابل ملاحظه‌ای روبرو است. بنابراین، مدیریت این سه عامل محوری، پیشران سناریوهای مطلوب 20 سال آینده صتاپ ایران می‌باشد.