فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: دیابت نوع دو اختلال سوخت‌وسازی شایعی است که با افزایش سطح گلوکزخون و اختلال در عملکرد میتوکندری همراه است. کاهش کارایی میتوکندری‌ها در این بیماری موجب کاهش فرایند میتوفاژی می‌شود که خود به پیشرفت عوارض دیابت از جمله مقاومت به انسولین و اختلالات سوخت‌وسازی کمک می‌کند. میتوفاژی، که فرایند تجزیه و بازیافت میتوکندری‌های آسیب‌دیده را شامل می‌شود، برای حفظ سلامت سلولی ضروری است. پروتئین‌های Parkin، کیناز 1 ناشی از PTEN (PINK-1) و اپتینورین (OPTN) از جمله مهم‌ترین نشانگرهای این فرایند هستند. بنابراین، یافتن راهکارهایی برای تقویت میتوفاژی در دیابت نوع دو می‌تواند به بهبود عملکرد میتوکندری و کاهش عوارض این بیماری کمک کند. یکی از این راهکارها، تمرین ورزشی است که تأثیرات مثبتی بر سلامت سوخت‌وسازی و عملکرد میتوکندری دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر یک دوره تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر محتوای پروتئین‌های میتوفاژی شامل Parkin، PINK-1 و OPTN در بافت چربی احشایی موش‌های صحرایی القاشده به دیابت نوع دو بود.مواد و روش‌ها: در این تحقیق تجربی، 24 سر موش صحرایی نر به سه گروه تقسیم شدند: کنترل سالم (HC)، کنترل دیابتی (DC) و دیابتی + تمرین HIIT (D+HIIT) از طریق تزریق استرپتوزوتوسین (STZ) همراه با رژیم غذایی پرچرب در موش‌های صحرایی القا شد. گروه تمرینی به مدت هشت هفته تحت تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) قرار گرفتند. شدت تمرین HIIT بین 85-90 درصد بیشینة سرعت دویدن موش‌های صحرایی بود، درحالی‌که تناوب استراحتی با شدت کم (50-60 درصد) انجام می‌شد. در پایان دورة تمرین HIIT، بافت چربی احشایی از هر گروه استخراج شده و محتوای پروتئین‌های میتوفاژی شامل Parkin، PINK-1 و OPTN با استفاده از روش وسترن بلات اندازه‌گیری شد.نتایج: یافته‌ها نشان داد که دیابت نوع دو به کاهش معنادار سطوح پروتئین‌های PARKIN (33 درصد)، PINK-1 (41 درصد) و OPTN (46 درصد) در گروه DC نسبت به گروه HC منجر شد (001/0>P). با این همه، در گروه D+HIIT، تمرین HIIT موجب افزایش معنادار این پروتئین‌ها نسبت به گروه DC شد، به‌گونه‌ای که سطوح Parkin، PINK-1 و OPTN به‌ترتیب 91/117، 39/103 و 36/536 درصد افزایش یافت (001/0>P). افزون بر این، تمرینHIIT در گروه D+HIIT به کاهش معنادار سطح گلوکز ناشتا و شاخص HOMA-IR منجر شد (001/0>P).نتیجه‌گیری: بر پایة یافته‌های این پژوهش، تمرین HIIT تأثیرات زیادی بر بازسازی پروتئین‌های میتوفاژی و بهبود شاخص‌های سوخت‌وسازی در بافت چربی احشایی در الگوی حیوانی دیابت نوع دو دارد. این یافته‌ها بر اهمیت تمرین ورزشی، به‌ویژه HIIT، در بهبود عملکرد میتوکندری و افزایش فرایندهای سلولی تأکید می‌کنند. با این همه، با توجه به ماهیت حیوانی این پژوهش، تعمیم نتایج به بیماران مبتلا به دیابت نوع دو نیازمند بررسی‌های بیشتری در پژوهش‌های انسانی است.