فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: دمیلینه شدن، آسیب آکسونی و از دست رفتن نورون‌ها با افزایش سن و پیشرفت پیری که به کاهش عملکرد شناختی و حرکتی و بیماری‌های عصبی منجر می‌شود، یکی از دغدغه‌های جوامع امروزی با توجه به افزایش جهانی جمعیت افراد سالمند به‌شمار می‌رود. فعالیت‌های ورزشی نه‌تنها سلامت کلی مغز را بهبود می‌بخشند، بلکه به‌عنوان یک درمان ضدپیری قوی با دست‌کم تأثیرات منفی عمل می‌کنند. همچنین اورسولیک اسید با خواص ضدالتهابی خود، از آسیب‌های مغزی و کاهش نقایص شناختی جلوگیری می‌کند. از این‌رو هدف این تحقیق بررسی تأثیر تجویز همزمان مکمل اورسولیک اسید به‌همراه فعالیت ورزشی منظم در محیط غنی‌شده بر بیان ژن‌های دخیل در میلین‌سازی شامل گلیکوپروتئین الیگودندروسیت میلین (MOG)، پروتئین پروتئولیپید میلین (PLP)، پروتئین پایة میلین (MBP) و گلیکوپروتئین وابسته به میلین (MAG) در موش‌های مسن است.مواد و روش‌ها: در این تحقیق تجربی، 20 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار با سن 16-20 ماه به چهار گروه مساوی شامل 1. کنترل پیر + حلال، 2. پیر + مکمل، 3. پیر + ورزش و 4. پیر + مکمل + ورزش تقسیم شدند. فعالیت ورزشی منظم به مدت چهار هفته، پنج جلسه در هفته و هر جلسه 30 دقیقه بود که شامل ورزش داوطلبانه در محیط غنی‌سازی‌شده (قفسی فلزی بزرگ‌تر از قفس استاندارد دارای سازه‌هایی جهت بالا رفتن حیوان، فرصت‌هایی برای سرپناه (خانه‌ها، لوله‌های پی‌وی‌سی، تونل‌های مقوایی)، مواد جویدنی، چرخ دوار و مجموعه‌ای از 14 اشیای مختلف پلاستیکی غیرقابل جویدن) بود. گاواژ مکمل اورسولیک اسید نانولیپوزومال‌شده به مقدار 250 میلی‌گرم/کیلوگرم وزن بدن، به‌صورت ناشتا و مطابق با روزهای تمرین انجام شد. بیان ژن‌های MOG، PLP، MBP و MAG در بافت مخچه به روش Real-Time PCR صورت گرفت. داده‌های حاصل با استفاده از آزمون تحلیل واریانس دوعاملی و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 05/0≥P تجزیه‌وتحلیل شدند.نتایج: تجویز همزمان اورسولیک اسید و فعالیت ورزشی منظم سبب افزایش معنادار بیان همة ژن‌های مورد بررسی در مقایسه با سه گروه دیگر شد. فعالیت بدنی داوطلبانه و مکمل اورسولیک نیز هر کدام به‌تنهایی به افزایش معنادار بیان ژن‌های MOG، PLP و MAG نسبت به گروه کنترل پیر منجر شد. نتیجه‏گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش، تجویز همزمان مکمل اورسولیک اسید و فعالیت‌های بدنی داوطلبانه و منظم در دوران سالمندی، با تحریک میلین‌سازی شاید بتواند آسیب آکسونی، تخریب نورونی و کاهش عملکرد شناختی وابسته به سن را تا حدی کاهش دهد. هرچند که با توجه به محدود بودن پژوهش‌ها در این زمینه، بررسی‌های بیشتر در جوامع انسانی مورد نیاز است.