مقایسة تأثیر هشت هفته تمرین تداومی هوازی و تناوبی پرشدت بر بیان ژن‌های eF2K، mTORC1 و eEF2 در ماهیچه نعلی موش‌های صحرایی نر نژاد ویستار

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی وعلوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی وعلوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه علوم زیستی ورزش و سلامت، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی وعلوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.238426.1333
چکیده

زمینه و هدف: سازوکار ساخت پروتئین ماهیچه از مسیر mTORC1 و مسیرهای پایین‌دستی خاصی از جمله eEF2 کنترل می‌شود که افزایش اندازة تار ماهیچة اسکلتی را به حداکثر می‌رساند. هدف از پژوهش حاضر مقایسة تأثیر هشت هفته تمرین تداومی هوازی و تناوبی پرشدت بر بیان ژن‌های mTORC1 ,eEF2K ,eEF2 در ماهیچة نعلی موش‌های صحرایی نر نژاد ویستار بود.مواد و روش‌ها:  بدین منظور 24 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار با میانگین وزنی 280-300 گرم و سن هشت هفته، تصادفی به سه گروه تمرین تناوبی با شدت بالا، تمرین تداومی استقامتی و کنترل تقسیم شدند. روش تمرین عبارت بود از هشت هفته تمرین تداومی هوازی و تناوبی با شدت بالا که با شیب 15 درجه آغاز شد. در تمرین تناوبی شدت تمرین از دو تکرار با شدت بالا (85-95% V̇O2 max) در هفتة اول به پنج تکرار پرشدت و مدت تمرین از 40 دقیقه در هفتة اول به 70 دقیقه در هفتة آخر رسید. در گروه تدامی هوازی نیز این افزایش در شدت و مدت رعایت شد. در این برنامة تمرینی مدت زمان تمرین از 50 دقیقه در هفتة اول با شدت 65-75% V̇O2 max به 80 دقیقه در هفتة آخر افزایش یافت. برای گرم کردن و سرد کردن، آزمودنی‌ها در شروع و پایان هر جلسة تمرین 10 دقیقه با شدت 40 تا 50 درصد اکسیژن مصرفی بیشینه فعالیت کردند. 48 ساعت پس از آخرین جلسة تمرین، ماهیچة نعلی موش‌های صحرایی استخراج و بیان عوامل موردنظر توسط Real Time PCR سنجش شد. از تحلیل واریانس یکطرفه با آزمون تعقیبی LSD و سطح معناداری 05/0=α در نظر گرفته شد.نتایج:  نتایج پژوهش نشان داد تمرین استقامتی روی نوار گردان موجب افزایش معنادار نسبت وزن ماهیچة نعلی به وزن بدن )۰٫۰۱ (P=و بیان ژن eEF2K (002/0P=) شد. همچنین تمرین استقامتی سبب افزایش بیان mTORC1 در گروه تمرین (001/0p=) شد، حال آنکه تغییرات eEF2(0.05P ≥)از دید آماری معنادار نبود. از طرف دیگر هشت هفته تمرین تناوبی پرشدت سبب افزایش معناداری در بیان  mTORC1(001/0P=)،  eEF2K (05/0P=) و نسبت وزن ماهیچة نعلی به وزن بدن شد (05/0p=). این در حالی است که تفاوت معناداری در بیان eEF2 دیده نشد (05/0P>).نتیجه‌گیری:   یافته‌ها نشان داد که انجام تمرین استقامتی و تمرین تناوبی با شدت بالا روی نوار گردان با شیب 15 درجه سبب افزایش بیان ژن mTORC1 و افزایش نسبت وزن ماهیچة نعلی به وزن بدن شد. با توجه افزایش بیان eEF2K و عدم تغییر eEF2 در هر دو گروه تمرین به‌نظر می‌رسد مسیر طویل‌سازی پروتئین‌ها نقشی در هایپرتروفی احتمالی ناشی از هر دو تمرین نداشته است.