تأثیر دریافت حاد آدامس و کپسول کافئین بر برخی نشانگرهای عملکردی بازیکنان فوتبال هنگام بازی در ابعاد کوچک

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران

2 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران

3 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران

4 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.238305.1331
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت بهبود عملکرد ورزشی و بهبود توانایی‌های فیزیولوژیکی بازیکنان فوتبال، بررسی تأثیر مکمل‌های تغذیه‌ای نظیر کافئین در شرایط مسابقه ضروری به‌نظر می‌رسد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر دریافت حاد آدامس و کپسول کافئین بر برخی نشانگرهای عملکردی بازیکنان فوتبال هنگام بازی در ابعاد کوچک انجام شد.مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نوع نیمه‌تجربی و یک‌سوکور بود، ۱۶ بازیکن فعال در دسته‌های کشوری با میانگین سن 7/2±2/20 سال و وزن 30/11±5/74 کیلوگرم به‌صورت داوطلبانه شرکت کردند. آزمودنی‌ها در پنج شرایط مختلف شامل کنترل، دارونما، کپسول، آدامس، ترکیب کپسول- آدامس کافئین به تمرین پرداختند. تمرین شامل بازی فوتبال در ابعاد کوچک در دو نیمه بود که در حین نیمة دوم متغیرهای مسافت طی‌شده، مدت زمان ضربان قلب بیش از 80 و 90 درصد با استفاده از حسگر ضربان قلب اندازه‌گیری شد و در پایان تمرین، آزمون‌های سرعت و پرش طول انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخة ۲۶ و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و تعقیبی بونفرونی بررسی شدند.نتایج: در متغیر مسافت طی‌شده، تفاوت بین شرایط ترکیبی با کنترل (003/0P=)، دارونما (006/0P=) و کپسول (021/0P=) معنادار بود. تفاوت بین شرایط آدامس با کنترل (032/0P=) و دارونما (035/0P=) نیز معنادار بود. در متغیر مدت زمان ضربان قلب بیش از 80 درصد، شرایط ترکیبی تفاوت معناداری با کنترل (001/0P=) و دارونما (001/0P=) داشت. شرایط آدامس تفاوت معناداری با شرایط دارونما (004/0P=) داشت و با حالت کنترل (05/0P=) داشت. همچنین شرایط کپسول تفاوت معناداری با کنترل داشت (049/0P=). در متغیر مدت زمان ضربان قلب بیش از 90 درصد نتایج مشابهی دیده شد. در متغیر پرش طول شرایط ترکیبی تفاوت معناداری با شرایط کنترل (030/0P=) و کپسول (046/0P=) داشت. همچنین شرایط آدامس تفاوت معناداری با حالت کنترل داشت (011/0P=). در متغیر سرعت شرایط ترکیبی با کنترل (002/0P=) و دارونما (024/0P=) و شرایط آدامس با کنترل (017/0P=) و دارونما (034/0P=) تفاوت معنادار داشت.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد هر سه روش دریافت کافئین می‌تواند بر عملکرد بازیکنان اثرگذار باشد. اما دریافت ترکیبی کپسول و آدامس کافئین می‌تواند به‌طور مؤثرتری نسبت به هریک از آنها به‌تنهایی عملکرد بازیکنان فوتبال را در نیمة دوم بهبود بخشد.