مطالعه ی تطبیقی انذار و تبشیر در نگاره‌های اسلامی و مسیحی قرن های 13 تا 16م با موضوع سرگذشت حضرت یونس(ع) مبتنی بر آرای پانوفسکی

نویسندگان

1 دانشیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

2 دکترای تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، مدرس دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfava.2022.332238.666806
چکیده

انذار و تبشیر ابزارهایی برای راهنمایی انسانهاست که در کتب مقدس به آن اشاره شده است. در هر دوره‌ای این ابزار به نحوه‌های مختلف همچون سرگذشت اقوام و پیامبران به کار برده شده است.  یکی از این نمونه‌ها، سرگذشت یونس پیامبر(ع) است که در قرآن و انجیل با قدری اختلاف در روایت، به آن اشاره شده است. در نگاره­های اسلامی و مسیحی با موضوع این سرگذشت، بخشی از روایت برجسته شده است. نگاره‌های اسلامی بیشتر بخش پایانی و نگاره‌های مسیحی بیشتر بخش ابتدایی آن را به تصویر کشیده‌اند. این پژوهش با هدف شناخت بیشتر نگاره­های اسلامی و مسیحی، با توجه به مفاهیم انذار و تبشیر و بر مبنای آرای شمایل نگارانه‌ی پانوفسکی با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها است: وجوه شباهت و تفاوت نگاره‌های اسلامی و مسیحی با موضوع حضرت یونس (ع)، در ارتباط با مفهوم انذار و تبشیر چیست؟ دلیل تاکید نگاره‌های اسلامی و مسیحی بر بخش خاصی از سرگذشت حضرت یونس(ع) چیست؟ از نتایج پژوهش می‌توان به هم‌پوشانی خوانش نگاره‌ها با مراحل سه گانه‌ی تفسیر اثر هنری پانوفسکی اشاره کرد و همچنین، در نگاره‌های اسلامی و مسیحی از هر دو مفهوم انذار و تبشیر، اما به گونه‌ای متفاوت، استفاده شده است.