فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: تمرین ورزشی در کنار فواید سلامت‌محور خود، عامل مهمی در ایجاد فشار اکسایشی و افزایش التهاب در بدن به‌شمار می‌رود. آستاگزانتین یک کتوکاروتنوئید قرمزرنگ طبیعی با خواص ضداکسایشی بسیار بالاست که می‌تواند التهاب و فشار اکسایشی ناشی از فعالیت‌های ورزشی شدید را کاهش دهد و پاسخ ایمنی را بهبود بخشد. همچنین غوطه‌وری در آب سرد به‌عنوان یک روش بازیافت (بازیابی) مناسب و کم‌هزینه پس از ورزش، مورد توجه قرار گرفته است. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مکمل‌دهی آستاگزانتین و غوطه‌وری در آب سرد بر سطوح سرمی ایمونوگلوبولین A و اینترلوکین - 6 واترپلوییست‌های تمرین‌کرده پس از فعالیت تناوبی شدید انجام شد.مواد و روش‌ها: در این پژوهش نیمه‌تجربی دوسوکور، 24 ورزشکار مرد حرفه‌ای واترپلو (با میانگین سنی 68/0±23/18 سال، میانگین قد 08/4±14/181سانتی‌متر و میانگین وزن 22/5±84/79 کیلوگرم) که به شکل منظم تمرین کرده و دارای دست‌کم دو سال سابقة فعالیت حرفه‌ای بودند، به‌صورت تصادفی به چهار گروه مکمل، مکمل - بازیافت، دارونما و دارونما - بازیافت تقسیم شدند. آزمودنی‌ها در دو جلسه فعالیت (پنج نوبت شنای سرعتی 50 متر با بیشینة توان) را انجام دادند و سپس در برنامه‌های بازیافتی ویژة هر گروه شرکت کردند. همچنین بین دو جلسه سه هفته فاصلة زمانی وجود داشت که یک هفتة اول استراحت (واش اوت) و دو هفتة بعدی شامل دریافت 25 میلی‌گرم مکمل آستاگزانتین و دارونما حاوی نشاسته بود که به‌همراه آخرین وعدة غذایی دریافت شد. نمونه‌های خونی در هر جلسه چهار مرتبه (یک ساعت پیش از فعالیت، بلافاصله پس از فعالیت، یک ساعت و 24 ساعت پس از فعالیت) و روی‌هم‌رفته هشت مرتبه گرفته شد و عوامل سرمی ایمونوگلوبولینA  (IgA) و اینترلوکین-6 (IL-6) به روش الایزا، اندازه‌گیری شد. سنجش داده‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS و آزمون تحلیل واریانس یکراهه با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی و آزمون‌های t انجام گرفت و سطح معناداری 05/0≥ α در نظر گرفته شد.نتایج: پس از فعالیت تناوبی شدید، مقادیر IgA IL-6 , تغییر معنادار یافت (001/0 P ≤). نتایج حاکی از آن بود که دو هفته دریافت مکمل آستاگزانتین سبب افزایش معنادار در بازیابی مقادیر IgA خون پس از ورزش شد (023‌/0=P). همچنین مقادیر IL-6 در گروه‌هایی که مکمل دریافت کرده بودند نسبت به دارونماها کاهش معنادار داشت (03‌/0=P). در گروه‌هایی که غوطه‌وری در آب سرد را انجام دادند، مقادیر IgA و در گروه توأم مکمل-بازیافت مقادیر IL-6 پس از 24 ساعت به حالت پایه بازگشتند.نتیجه‌گیری: مصرف کوتاه‌مدت آستاگزانتین سبب کاهش  IL-6و افزایش سریع‌تر مقادیر IgA پلاسما می‌شود. همچنین شاید غوطه‌وری در آب سرد عامل تسریع بازگشت عوامل اندازه‌گیری‌شده به حالت پایه باشد. بنابراین به‌نظر می‌رسد که دریافت مکمل آستاگزانتین و بازیافت آب سرد پس از ورزش، می‌تواند در کاهش التهاب ناشی از فعالیت ورزشی شدید و تنظیم پاسخ‌های ایمنی، موثر باشد.