اثر تمرین مقاومتی همراه با دریافت آب خیار بر وضعیت نشانگرهای اکسایشی زنان مبتلا به دیابت نوع دو

نویسندگان

1 گروه داخلی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه ، ایران

2 دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.241001.1387
چکیده

زمینه و هدف: بیماری دیابت نوع دو از جمله بیماری‌های سوخت‌وسازی است که در صورت نبود درمان مناسب سبب کاهش کیفیت زندگی و افزایش خطر ابتلا به سایر بیماری‌های قلبی، رتینوپاتی، نفروپاتی و غیره می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی اثر تمرین مقاومتی همراه با دریافت آب خیار بر نشانگرهای اکسایشی زنان مبتلا به دیابت نوع دو بود.مواد و روش‌ها: 40 زن مبتلا به دیابت نوع دو، در یک مطالعة تجربی دوسوکور شرکت کردند و در چهار گروه تمرین + دارونما، تمرین + مکمل، مکمل و کنترل قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه‌های تمرین به مدت هشت هفته تمرین مقاومتی را اجرا کردند. به مدت هشت هفته، توسط دستیار پژوهشی به روش دوسوکور، به آزمودنی‌های گروه‌های مکمل و تمرین+ مکمل، مقدار 240 میلی‌لیتر آب خیار داده شد. همچنین به گروه تمرین+ دارونما و کنترل، مقدار 240 میلی‌لیتر دارونما داده شد. 48 ساعت پیش و پس از اجرای پژوهش خون‌گیری انجام شد. اندازه‌گیری قندخون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله‌شده با بررسی پلاسمای خون انجام شد. با استفاده از سرم نمونه‌ها و کیت‌های ویژه، نشانگرهای اکسایشی ارزیابی و تغییرات نشانگرهای اکسایشی بررسی شد. داده‌ها پس از جمع‌آوری با استفاده از نرم‌افزار تجزیه‌وتحلیل آماری SPSS ویراست 22 تجزیه‌وتحلیل شد. از آزمون‌های تی همبسته و آنوا یکراهه برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده شد. برای تعیین تفاوت معناداری بین گروه‌ها از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. همة تحلیل‌های آماری در سطح معناداری α برابر با 5 درصد در نظر گرفته شد.نتایج: بیشترین کاهش قند خون و HbA1c در گروه تمرین+مکمل نسبت به سایر گروه‌ها دیده شد. البته، کاهش قند خون گروه تمرین+دارونما نسبت به مکمل‌دهی تنها بیشتر بود (05/0p<)؛ در حالی که تفاوت HbA1c  میان این دو گروه معنادار نبود (05/0p>). افزایش توان ضداکسایشی گروه تمرین + مکمل نیز به‌طور معنادار بیشتر از سایر گروه‌ها بود (05/0p<). کاهش فعالیت آنزیم‌های ضداکسایشی دو گروه دریافت‌کننده مکمل نسبت به گروه کنترل نیز معنادار بود (05/0p<)؛ در حالی‌که فعالیت این آنزیم‌ها تنها در گروه تمرین + دارونما به طور معنادار افزایش یافت (05/0p<)؛ البته، تفاوت دامنه تغییرات گلوتاتیون پراکسیداز بین گروه تمرین + مکمل و مکمل‌دهی تنها، معنادار نبود (05/0p>).نتیجه‌گیری: تمرین مقاومتی و دریافت برخی ضداکساینده‌‌ها به‌عنوان دو روش غیردارویی در مدیریت درمان دیابت نوع ۲ توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده‌اند. در پژوهش حاضر با توجه به تأثیر هشت هفته تمرین مقاومتی و دریافت آب خیار بر سطوح نشانگرهای دیابتی و ظرفیت ضداکسایشی کل در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲، می‌توان نتیجه گرفت که می‌توان از این دو روش برای کنترل دیابت نوع ۲ و افزایش ظرفیت ضداکسایشی بدن در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده کرد.