تأثیر تمرین مقاومتی و مکمل دهی کورکومین بر سوخت‌وساز لیپیدی، فشار خون و ترکیب بدنی در مردان چاق مبتلا به دیابت نوع دو

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.48308/joeppa.2025.237576.1322
چکیده

زمینه و هدف: افراد مبتلا به بیماری‌های سوخت‌وسازی، به‌ویژه مبتلایان به دیابت نوع دو بیشتر در معرض ابتلا به دیس لیپیدمی هستند که خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد. با توجه به وابستگی بین چاقی، سبک زندگی ناسالم و بیماری‌های مزمن، روشن است که اصلاح سبک زندگی مانند انجام ورزش منظم و استفاده از مداخلات تغذیه‌ای و مصرف مکمل‌های غذایی می‌تواند راهبردی اثرگذار برای پیشگیری، مدیریت و درمان چاقی و اختلالات وابسته به آن باشد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی آثار 12 هفته تمرین مقاومتی و مصرف مکمل کورکومین بر سطوح نیمرخ لیپیدی، نشانگرهای فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی در مردان چاق مبتلا به دیابت نوع دو است.مواد و روش‌ها: این تحقیق روی 44 نفر از مردان (سن 5/7±3/36 سال، وزن 28/5±42/86 کیلوگرم و قد 08/0±71/1 متر) چاق مبتلا به دیابت نوع دو انجام گرفت. افراد به‌صورت تصادفی در چهار گروه 11 ‌نفره شامل 1. تمرین+ کورکومین، 2. تمرین+دارونما، 3. کورکومین و 4. دارونما دسته‌بندی شدند. مصرف کورکومین روزانه یک کپسول 500 میلی‌گرمی به مدت 12 هفته و تمرین مقاومتی هفته‌ای سه جلسه با شدت 70-80 درصد یک تکرار بیشینه به مدت 12 هفته بود. دارونما به شکل کپسول‌های مشابه کورکومین حاوی آرد نشاسته مصرف شد. پیش از آغاز مداخلات و 48 ساعت پس از آخرین جلسة تمرین، خون‌گیری و اندازه‌گیری‌های ترکیب بدنی، فشار خون و ضربان قلب استراحتی انجام شد. نمونه‌های خونی برای اندازه‌گیری نشانگرهای نیمرخ لیپیدی استفاده شد. برای تعیین تفاوت بین گروه‌ها در تغییرات پیش به پس‌آزمون از آزمون آنوای یکسویه و برای تعیین محل تفاوت‌ها از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. برای بررسی تغییرات درون‌گروهی از آزمون تی همبسته استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخة 29 انجام گرفت و سطح معناداری 05/0 در نظر گرفته شد.نتایج:  نتایج آزمون آنوای یکسویه نشان داد که بین تغییرات سطوح HDL (001/0>P)، LDL (001/0>P)، تری‌گلیسیریدها (005/0=P) و کلسترول تام (004/0=P) از پیش‌آزمون به پس‌آزمون بین گروه‌ها تفاوت معناداری مشاهده شد. نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که تغییرات مثبت نیمرخ لیپیدی در گروه تمرین+ کورکومین نسبت به سایر گروه‌ها بیشتر بود (05/0>P). در خصوص داده‌های ترکیب بدنی، نتایج آنوای یکسویه نشان داد که تغییرات وزن بدن (031/0=P)، نمایة تودة بدن (001/0>P)، درصد چربی (001/0>P)، نسبت کمر به باسن (001/0>P) و فشار خون سیستولی (002/0=P) و دیاستولی (001/0>P) از پیش‌آزمون به پس‌آزمون بین گروه‌ها تفاوت معناداری داشت و بهبود نشانگرهای مذکور در گروه تمرین+ کورکومین نسبت به سایر گروه‌ها بیشتر بود. اما برای متغیر ضربان قلب استراحتی تفاوت معناداری دیده نشد (474/0=P). نتیجه‌گیری: در نتیجه‌گیری کلی، مصرف روزانه 500 میلی‌گرم کورکومین یا انجام تمرین مقاومتی به مدت 12 هفته می‌تواند به بهبود نیمرخ لیپیدی، فشار خون و ترکیب بدنی مردان چاق مبتلا به دیابت نوع دو بینجامد. اما در صورت مصرف کورکومین در کنار تمرین مقاومتی بهبود متغیرهای ذکرشده به‌طور معناداری بیشتر خواهد بود.