ویژگیهای مورفولوژیکی و ترکیبات شیمیایی چوب ملج، اوجا، آزاد و داغداغان
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ،گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ
doi
10.22092/ijwpr.2010.117312چکیده
از طریق ویژگیهای مورفولوژیکی و ترکیبات شیمیایی میتوان کیفیت گونههای چوبی و غیرچوبی را برای استفاده در صنایع خمیرکاغذ پیشبینی نمود. در این مطالعه ویژگیهای مورفولوژیکی و ترکیبات شیمیایی چوب چهار گونه درختی بومی ایران از خانواده نارونها (Ulmaceae) که عبارتند از ملج (Ulmus glabra)، اوجا (Ulmus compestris)، آزاد (Zelkova carpinifolia) و داغداغان(Celtis australis)، مورد مقایسه قرار گرفتند. سه درخت از هر گونه انتخاب و از هر کدام یک مقطع عرضی (دیسک) به ضخامت 5 سانتیمتر تهیه شد. از سه بخش نزدیک به مغز، میانه و نزدیک به پوست خلالهای چوبی تهیه و در محلول اسید استیک و آب اکسیژنه (نسبت 1 به 1)، در دمای60 درجه سانتیگراد به مدت 48 ساعت گذاشته شدند تا دیفیبره شوند. بهطوریکه ضریبهای بیومتری الیاف در سه بخش و در چهار گونه اندازهگیری و توسط طرح آماری فاکتوریل در قالب بلوک کامل تصادفی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گونه آزاد کمترین مقدار لیگنین، خاکستر و مواد استخراجی و بالاترین مقدار سلولز را داراست. همچنین الیاف این گونه از بالاترین ضریب درهمرفتگی و ضریب رونکل برخوردار بوده، در نتیجه در میان خانواده نارونها (Ulmaceae) مناسبترین گونه مورد استفاده در کاغذسازی میباشد. طول فیبر و همچنین ضخامت دیواره الیاف بخش نزدیک به پوست نسبت به بخش نزدیک به مغز بهصورت معنیداری بیشتر بوده که پیشبینی میشود خواص مکانیکی خمیرکاغذ تولیدی در نواحی سهگانه با یکدیگر متفاوت باشند.