نتایج ‌اولیه‌ (ده‌ساله‌) طرح‌ آزمایش‌ سازگاری‌ سوزنی‌برگان‌ در منطقه ‌ارتفاعی‌ میان‌بند جنگل‌های‌ نکا

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، ساری

3 عضو هیأت مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

4 کارشناس ادارة کل منابع طبیعی ساری

doi
10.22092/ijfpr.2003.109370
چکیده

هدف‌ از اجرای‌ طرح‌های‌ سازگاری‌ درختان‌ غیربومی‌ تعیین‌ نتایج‌ ارزشمند معرفی‌ گونه‌های‌ مناسب‌ جهت‌ استفاده‌ در برنامه‌های‌ جنگل‌کاری‌ است‌. این‌ تحقیق‌ در جنگل‌های‌ مرطوب‌ میان‌بند نکا (ونمک‌) و در قالب‌ بلوک‌های‌ کامل‌ تصادفی‌ با 3 تکرار و 13 تیمار از گونه‌ها و مبادی‌ مختلف‌ سوزنی‌برگ‌ شامل‌ کاج‌ جنگلی‌ (Pinus sylvestris) با مبادی‌ یوگسلاوی‌، ارمنستان ‌و اسپانیا، پیسه‌آ (Picea abies) با مبادی‌ یوگسلاوی‌، کلاردشت‌ و لاجیم‌، کاج‌ زرد (Pinus ponderosa) با مبدأ آمریکا، کاج‌ سیاه (‌austriaca  var.(Pinus nigra با مبدأ اطریش‌، دو گونه‌ نراد (Abies nordmaniana & Abies bornmulleriana) با مبدأ ترکیه‌، دوگلاس ‌(Pseudotsuga menzeisii) با مبدأ آمریکا و گونه سدروس‌ (Cedrus deodara) با مبدأ پاسند ازسال‌ 1371 مورد مطالعه‌ قرارگرفت‌. میانگین‌ درصد زنده‌مانی‌، میانگین‌ ارتفاع‌، میانگین‌ قطر یقه‌، میانگین‌ قطر برابر سینه‌ و میانگین‌ درصد طبقات ‌کیفی ‌(خوب‌، مناسب‌، ضعیف‌ و نامناسب‌) پس ‌از اندازه‌گیری‌های‌ سالیانه‌ در هر یک‌ از کرت‌های‌ آزمایشی‌ به‌عنوان‌ متغیر تعیین‌ گردید و پس‌ از پایان‌ سال‌ دهم‌ مورد آزمون‌ آماری‌ قرار گرفت‌. همچنین‌ با حفر و تشریح ‌پروفیل‌ درسطح‌ عرصه‌، ویژگی‌های‌ فیزیکی‌ و شیمیایی‌ خاک‌ مورد مطالعه‌ قرار گرفته‌ و ویژگی‌های‌ اقلیمی‌ آن‌ نیز بر اساس‌ آمار آب‌ و هوایی‌ ده‌ساله‌ ایستگاه‌ هواشناسی‌ ونمک‌ (78-1369) تعیین‌ گردید. بررسی‌ نتایج‌ صفات‌ کمی‌ و کیفی‌ تیمارهای‌ مختلف‌ سوزنی‌برگ‌ نشان‌ داد که ‌پس‌ از پایان‌ مدت‌ ده‌سال‌ از اجرای ‌طرح‌ تحقیقاتی‌ اختلاف‌ معنی‌داری میان‌ تیمارهای‌ مختلف‌ از لحاظ‌ هریک‌ از صفات‌ کمی‌ و کیفی‌ در سطح‌ یک‌ درصد وجود دارد. با توجه‌ به‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ نتایج‌ حاصل‌ از صفات‌ کمی‌ و کیفی‌ (میانگین‌ درصد زنده‌مانی‌، میانگین‌ ارتفاع‌، میانگین ‌قطر یقه‌، میانگین‌ قطر برابر سینه‌، میانگین‌ درصد طبقات ‌کیفی‌) و مشاهدات‌ زمینی‌ می‌توان‌ گفت‌ که تا این‌ مرحله ‌گونه ‌Pinus sylvestris (با مبدأ یوگسلاوی‌) از بهترین‌ وضعیت‌ برخوردار بوده‌ و پس‌ از آن‌ گونه‌های ‌Pinus sylvestris (با مبداء ارمنستان‌)، Pinus ponderosa (با مبداء آمریکا) و Pinus nigra var. austriaca (با مبداء اطریش‌) نتیجه‌ قابل‌ قبولی‌ را ارایه‌ کردند.