اثر 12 هفته تمرین هوازی همراه با دریافت مکمل جینکوبیلوبا بر سطح سرمی لیپوکالین-2، ظرفیت ضداکسایشی تام و عامل نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) در مردان میانسال چاق
نویسندگان
1 گروه علوم ورزشی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
doi
10.48308/joeppa.2025.237509.1309چکیده
زمینه و هدف: ورزش همراه با مداخلات تغذیهای تأثیر سودمندی در کاهش التهاب، بهبود دفاع ضداکسایشی و رشد نورونزایی مغز دارد. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر 12 هفته تمرین هوازی همراه با دریافت مکمل جینکوبیلوبا بر سطح سرمی لیپوکالین-2 (2Lcn-)، ظرفیت ضداکسایشی تام (TAC) و عامل نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) در مردان میانسال چاق بود. مواد و روشها: روش پژوهش نیمهتجربی و کاربردی است که با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل انجام گرفت. بدینترتیب 56 مرد میانسال چاق (شاخص تودۀ بدنی 41/1 ± 34/32 کیلوگرم بر مترمربع) از طریق نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند و بهطور تصادفی به چهار گروه 14 نفره شامل تمرین هوازی-دارونما، مکمل جینکوبیلوبا، تمرین هوازی با دریافت مکمل جینکوبیلوبا و کنترل-دارونما تقسیم شدند. مداخلۀ تمرین هوازی (75 تا 85 درصد ضربان قلب ذخیرۀ بیشینه، 26 دقیقه) به مدت 12 هفته و سه جلسه در هفته انجام شد. مکمل جینکوبیلوبا (بهصورت کپسول ژلاتینی 80 میلیگرمی) روزانه دو عدد همزمان یک ساعت پس از صبحانه به مدت 12 هفته مصرف شد. نمونههای خون پیش و 48 ساعت پس از آخرین جلسۀ تمرین در حالت ناشتا 12 ساعته برای تعیین غلظت سرمی 2Lcn-، TAC و BDNF گرفته شد. دادهها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و تحلیل واریانس دوراهه و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 05/0 p≤ تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: نتایج درونگروهی نشان داد که سطح سرمی 2Lcn- در گروههای تمرین (0001/0P=، 69/12 درصد)، مکمل (037/0P=، 05/4 درصد) و تمرین-مکمل (0001/0P=، 49/18 درصد) بهطور معناداری کاهش یافت. سطح سرمی TAC در گروههای تمرین (012/0P=، 68/4 درصد)، مکمل (048/0P=، 51/1 درصد) و تمرین-مکمل (001/0P=، 92/6 درصد) بهطور معناداری افزایش یافت. همچنین سطح سرمی BDNF در گروههای تمرین (0001/0P=، 15/35 درصد)، مکمل (046/0P=، 07/8 درصد) و تمرین-مکمل (0001/0P=، 73/41 درصد) بهطور معناداری افزایش یافت. تغییرات بینگروهی معنادار در 2Lcn- (0001/0P=)، TAC (014/0P=) و BDNF (0001/0P=) دیده شد. اثر توأم تمرین و مکمل جینکوبیلوبا موجب کاهش معنادار 2Lcn- (0001/0P=)، و افزایش معنادار TAC (0001/0P=) و BDNF (001/0P=) شد. اثر اصلی تمرین سبب کاهش معنادار 2Lcn- (013/0P=)، و افزایش معنادار TAC (001/0P=) و BDNF (015/0P=) شد. اما اثر اصلی مکمل جینکوبیلوبا تأثیر معناداری بر 2Lcn- (241/0P=)، TAC (103/0P=) و BDNF (316/0P=) نداشت. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تمرین هوازی و مکمل جینکوبیلوبا تأثیر سودمندی بر فعالیتهای زیستی بدن دارند. بهطوریکه 12 هفته تمرین هوازی بهتنهایی و بهویژه همراه با مصرف جینکوبیلوبا احتمالاً با بهبود ترکیب بدن و ظرفیت هوازی سبب کاهش التهاب، افزایش دفاع ضداکسایشی و رشد نورونزایی مغز در مردان میانسال چاق میشود.