فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف:  کم‌تحرکی به‌عنوان یکی از چهار علل عمدۀ مرگ در سراسر جهان شناخته شده است، پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند میزان کم‌تحرکی در زنان با وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین بالاتر از حد میانگین است. طراحی مداخلات هدفمند همراه با حمایت اجتماعی و مشاوره برای این افراد می‌تواند با برطرف کردن عوامل خطرزای بیماری به سلامت افراد کمک کند و به بهبود کیفیت و سبک زندگی افراد منجر شود. این پژوهش با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی یک مداخلۀ ورزشی سه‌ماهه برای بهبود کیفیت زندگی، عوامل خطرزای بیماری قلبی-عروقی و برخی شاخص‌های التهابی (CRP , IL-6) در زنان با وضعیت اقتصادی - اجتماعی پایین صورت گرفت. روش‌ پژوهش:   53 زنان کم‌برخوردار از نظر وضعیت اقتصادی - اجتماعی در یکی از محله‌های واقع در اسلامشهر از استان تهران (سن 79/4 ±50/37 سال، شاخص تودۀ بدن 23/3± 5/28) انتخاب شده و به شکل تصادفی به دو گروه کنترل (17n=) و گروه تمرین (36n=) تقسیم شدند. برنامۀ تمرینی شامل 36 جلسه تمرین یک‌ساعته شامل تمرینات هوازی و تمرینات ترکیبی با وزن بدن به مدت 12 هفته و با تواتر سه جلسه در هفته بود و گروه کنترل هم بدون فعالیت در پژوهش شرکت کردند. جامعۀ آماری پیش و پس از مداخله پرسشنامۀ وضعیت اقتصادی-اجتماعی، پرسشنامۀ کیفیت زندگی سازمان جهانی (IPAQ)، را تکمیل کردند. همچنین پیش از شروع تمرینات از آزمودنی‌ها تست‌های آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت شامل استقامت قلبی- تنفسی ( آزمون یک مایل پیاده‌روی)، استقامت عضلانی (آزمون دراز و نشست به مدت یک دقیقه برای استقامت عضلانی عضلات شکم)، قدرت عضلانی (یک تکرار بیشینه اسکوات)، انعطاف‌پذیری (آزمون بشین و برس)، ترکیب بدنی شامل شاخص تودۀ بدنی، دور کمر و درصد چربی بدن به‌عمل آمد. این آزمون‌ها پس از گذشت سه ماه در پس‌آزمون هم تکرار شدند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات، اختلاف میانگین پیش‌آزمون و پس‌آزمون هر دو گروه محاسبه و از روش تی مستقل برای مقایسۀ دو گروه در سطح معناداری 05/0P< استفاده شد. نتایج:  در این تحقیق، بیش از 50 درصد زنان با وضعیت اقتصادی – اجتماعی پایین، فعالیت بدنی کافی نداشتند. همچنین تحلیل آماری مقایسۀ دو گروه داده نشان داد افزایش معناداری در میزان کیفیت زندگی و همچنین بهبود معناداری در عوامل آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت، ترکیب بدن، هموگلوبین A1C، CRP و HDL پس از مداخلۀ ورزشی در گروه تمرین وجود دارد (05/0P<)، ولی تفاوت معناداری در سطح IL-6،کلسترول تام، LDL و قند خون ناشتا مشاهده نشد. نتیجه‌گیری:   با توجه ‌به نتایج پژوهش، به‌نظر می‌رسد مداخلۀ ورزشی جهت بهبود عوامل آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت، ترکیب بدن زنان با وضعیت اقتصادی – اجتماعی پایین، مؤثر است. همچنین می‌تواند به‌عنوان یک روش مداخله‌ای سودمند به‌منظور افزایش کیفیت زندگی، HDL، کاهش هموگلوبین A1C CRP,  به‌کار رود، اما بر سطح IL-6 تأثیری نداشته است. مقادیر وزن و نمایۀ تودۀ بدن در گروه تمرین کاهش معناداری یافت، درحالی‌که تغییرات بین کلسترول تام و برخی عوامل التهابی تفاوت معناداری نداشت، ازاین‌رو می‌توان گفت که مداخلۀ ورزشی تا حدود اندکی توانسته است به بهبود عوامل خطرزای بیماری‌های قلبی - عروقی زنان منجر شود و درصورتی‌که تمرینات بدنی طولانی‌مدت و منظم اجرا شود، احتمالاً می‌تواند عامل پیشگیری‌کننده در بروز بیماری‌های قلبی - عروقی زنان با وضعیت اقتصادی- اجتماعی پایین باشد.