فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف:  دریافت بلندمدت کتامین می‌تواند به تغییرات منفی در بافت‌های زنده، از جمله بیضه و اختلال در فرایند فِروپتوز منجر شود. نخستین راهبرد برای مقابله با این آثار، ترک کتامین و اتخاذ روش‌های تغذیه‌ای، مکمل‌یاری و تمرین ورزشی است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ترک کتامین، ترک کتامین همراه با تمرین ورزشی با شدت متوسط (MICT)، ترک کتامین همراه با مکمل‌یاری بربرین (BB) و ترک کتامین همراه با ترکیب MICT+BB بر برخی شاخص‌های وابسته به فِروپتوز بافت بیضة موش‌های صحرایی ویستار پس از مواجهة مزمن با کتامین است. مواد و روش‌ها:   در این پژوهش تجربی، 36 موش صحرایی به‌طور تصادفی به شش گروه شش‌تایی تقسیم شدند: 1. کنترل، 2. کتامین، 3. کتامین/ترک، 4. کتامین/ترک+BB، 5. کتامین/ترک+ MICTو 6. کتامین/ترک+BB+MICT. موش‌های صحرایی گروه‌های مداخله به مدت هشت هفته کتامین را با دوز 100 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن دریافت کردند. پس از این دوره، تزریق کتامین در همة گروه‌ها متوقف شد. سپس موش‌های صحرایی گروه‌های دارای MICT با شدت 65ـ70 درصد بیشینه سرعت دویدن و گروه‌های دارای مکمل BB با دوز 50 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به مدت هشت هفته تمرین و مکمل‌یاری شدند. مقادیر آهن (Fe)، محتوای گلوتاتیون (GSH)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPX) و مالون د آلدهید (MDA)، و بیان زنجیره سنگین فِریتین (Fth)، فِروپورتین (Fpn)، ترانسفرین واردکنندة آهن (Tfr1) و عضو 11 از خانواده 7 انتقال‌دهنده‌های محلول (SLC7A11) ارزیابی شد. از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA) برای مقایسة بین‌گروهی و برای تعیین اختلاف در گروه‌ها از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. نتایج: تزریق کتامین سبب افزایش مقادیر Fe، MDA، Tfr1 و کاهش مقادیر GSH و GPX شد. در گروه کتامین/ترک+BB و گروه کتامین/ترک+MICT مقادیر شاخص‌های GPX، SLC7A11، GSH و Fpn به‌طور معناداری افزایش یافت، درحالی‌که مقادیر MDA و Tfr1 کاهش یافت. در نهایت، در گروه ترکیبی (کتامین/ترک+BB+MICT) بیشترین مقدار بهبودی در همین شاخص‌ها دیده شد (05/0P<). نتیجه‌گیری:   روی‌هم‌رفته می‌توان گفت که کتامین سبب افزایش فشار اکسایشی و القاءی فروپتوز بافت بیضه می‌شود. در مقابل، MICT و مکمل‌یاری BB به‌طور جداگانه و باهم (MICT+BB) می‌تواند تأثیرات بهبودبخش بارزی بر کاهش فشار اکسایشی و شاخص‌های فروپتوز بافت بیضة موش‌های صحرایی نر ویستار پس از مواجهة مزمن با کتامین داشته باشد. به‌طور کلی، نتایج حاکی از آن است که تا حدودی ترکیب MICT+BB دارای اثر هم‌افزایی است. با این همه، BB و MICT به‌تنهایی نیز می‌توانند به‌طور مؤثری آسیب‌های ناشی از فشار اکسایشی و فروپتوز بافت بیضه را کاهش دهند.