فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: بررسی عوامل مؤثر در افزایش کارایی و عملکرد ورزشکاران، موضوعی است که علاقة مربیان و ورزشکاران را به خود جلب کرده است. به همین سبب، افزون بر تمرین دورة آماده‌سازی، از راهکارهای گوناگونی برای رساندن ورزشکاران به اوج عملکرد از جمله استفاده از مکمل‌ها، بهره می‌گیرند. ازاین‌رو هدف از پژوهش حاضر بررسی مقایسة مکمل‌دهی موضعی و رهش تعویقی بی‌کربنات ‌سدیم بر سطوح سرمی بی‌کربنات و لاکتات خون در دوندگان نیمه‌استقامت بود. مواد و روش‌ها: 24 ورزشکار با (میانگین سنی، 24/4±75/22 سال؛ قد، 68/5±3/173 سانتی‌متر و وزن، 61/3±3/63 کیلوگرم) که به‌طور منظم تمرین می‌کردند و دست‌کم دو سال پیشینة ورزشی داشتند، داوطلبانه در پژوهش حاضر شرکت کردند. آزمودنی‌ها به‌طور تصادفی به سه گروه بی‌کربنات سدیم محصور در کپسول‌های رهش تعویقی (CAP)، بی‌کربنات سدیم موضعی (PRL) و گروه مصرف دارونما (Place) تقسیم شدند. متغیرهای لاکتات، بی‌کربنات، PH خون و پرسشنامة ناراحتی گوارشی و رکورد 1500متر اندازه‌گیری شد. نمونه‌گیری خون در سه مرحله، استراحت، پس از دریافت مکمل یا دارونما و دو دقیقه پس از دوی 1500متر توسط کارشناس آزمایشگاه انجام پذیرفت و به‌وسیلة دستگاه تحلیل گاز خون ارزیابی شد. برای تجزیه ‌وتحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری‌های مکرر 3×3، آزمون تعقیبی بنفرونی و آنوای یکراهه در سطح معناداری 05/0≥ p استفاده شد. نتایج: یافته‌های پژوهش نشان داد که تغییرات PH در سه گروه PRL،  CAPو Place رفتار متفاوتی را از خود نشان می‌دهد. نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که این تغییرات در گروه CAP در مقایسه با گروه‌های PRL و Place معنادار است (05/0P<). همچنین نتایج نشان داد تغییرات بی‌کربنات در گروه CAP در مقایسه با گروه PRL و Place معنادار بود (05/0P<). به‌طوری‌که در گروه CAP پس از دریافت مکمل مقادیر بی‌کربنات به‌طور معناداری افزایش یافت. در پی مصرف بی‌کربنات سدیم موضعی و کپسول‌های رهش تعویقی بی‌کربنات سدیم سطوح لاکتات استراحتی و رکورد 1500 متر در سه گروه تغییر معناداری نداشت (05/0P>). نتیجه‌گیری: بر پایة نتایج به‌دست‌آمده ذخایر قلیایی بدن از طریق مکمل‌دهی بی‌کربنات سدیم به روش رهش تعویقی قابل افزایش است. با توجه به اینکه یکـی از علت‌های اصلی خستگی در تمرین شدید، کاهش PH درون‌سلولی به­دنبال افزایش تولید اسید لاکتیک است. بنابراین استفاده از مکمل‌دهی بی‌کربنات ‌سدیم در کپسول‌های رهش تعویقی می‌تواند تأثیر معنادار و مثبتی بر PH خون در دوندگان نیمه‌استقامت داشته باشد.