جستاری در روش‌های ساخت تصویر اسلام‌هراسانه در غرب، مطالعه موردی مدخل‌های صدر اسلام در دائره المعارف اسلامEI2

نویسندگان

1 دکترای تاریخ اسلام از گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.30479/psiw.2024.19301.3263
چکیده

هدف: بازنمایی تاریخ اسلام و میراث اسلامی  در مقالات دائره‌المعارف اسلام EI2 و بررسی و ردیابی و چگونگی تجلی اسلام هراسی  در روش­های ساخت تصویر اسلام‌هراسانه در مقالات تاریخی صدر اسلام در دائره المعارف اسلام EI2  مهمترین هدف مقاله حاضر است.  روش: به دلیل رویکرد تاریخی این مقاله، به شیوه توصیفی- تحلیلی متکی بر روش استنتاج و استفهام کیفی تدوین شده است و روش گردآوری اطلاعات  شیوه اسنادی، و همچنین متکی بر داده های کتابخانه ای است. یافته‌ها: از آنجا که اسلام‌هراسی بخشی از هستی گفتمانی در زیست معرفتی نظام فکری  غرب است،مقاله حاضر می خواهد  رد پای اشاعه  اسلام هراسی  را در آثار خاورشناسان  اسلام پژوه  در دائره المعارف اسلام EI2،  ردیابی کند. از آنجا ‌که نقطه عطف معرفی اسلام در این دائره‌المعارف، ارائه تصویری از رخدادهای تاریخ صدر اسلام به ویژه سیره پیامبر اکرم (ص) است؛ این پژوهش برآن است تا مبتنی بر مدخل­های تاریخ صدر اسلام در ویراست دوم دائره المعارف اسلام EI2، تکنیک­ و روش‌های خاورشناسان اسلام‌پژوه را در معرفی سیره رسول خدا (ص) و بازنمایی تاریخ اسلام بررسی و نقد کند. نتیجه­ گیری: بررسی ها نشان داد برخی مدخل­نویسان با روش‌هایی چون انگاره­سازی، کلیشه ­سازی، دروازه ­بانی، برجسته‌سازی و چارچوب­ سازی در توصیف رخدادهای تاریخی صدر اسلام، تصویری متمایز از اسلام بازنمایی کرده­اند که منجر به اسلام هراسی و گاه تنفر در ذهن مخاطبان می ­شود.