مصورسازی حوزه سازماندهی اطلاعات: بررسی ساختار گرایش‌های موضوعی مقالات فارسی حوزه سازماندهی اطلاعات

نویسندگان

1 دانشگاه الزهرا (س)

2 دانشگاه الزهرا (س)

3 دانشگاه الزهرا (س)

doi
10.22067/riis.v4i2.23888
چکیده

هدف: بررسی ساختار گرایش‌های موضوعی مقالات حوزه سازماندهی اطلاعات در نشریات علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران در سال‌های 1384 تا 1388 و ترسیم نقشه معنایی آن. روش: ساختار گرایش‌های موضوعی در دو بخش بررسی شده است: تعیین میزان استفاده از هر اصطلاح در مقالات و تعیین میزان ارتباط بین این اصطلاحات. برای بخش نخست از تحلیل محتوا و وزن‌دهی و برای بخش دوم از تحلیل هم‌رخدادی اصطلاحات استفاده گردید. سپس ماتریس رخداد اصطلاح/مدرک این اصطلاحات ایجاد و جهت تعیین ارتباط‌های معنی‌دار بین اصطلاحات به ماتریس همبستگی پیرسون تبدیل شد. با ورود اطلاعات ماتریس همبستگی و وزن اصطلاحات به نرم‌افزار یوسینت، تصویری از ساختار اصطلاحات ایجاد شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد مقوله‌های دارای گرایش بالا به ترتیب عبارت‌اند از: «فایل‌های مستند»، «نمایه‌سازی»، «ابرداده» و «رده‌بندی». همچنین مشخص شد توجه به مبحث «رده‌بندی» با رویکردی نظری، توجه به مفهوم ابرداده و مفاهیم اخص آن با رویکرد وب‌محور و از منظر بازیابی اطلاعات و توجه به اصطلاح «نمایه‌سازی» با رویکرد خودکار و وب‌محور است. با توجه به یافته‌ها، اصطلاح «نمایه‌سازی» در جایگاه مرکزی این حوزه قرار دارد. نقشه معنایی ایجادشده سه ناحیه: 1.ابرداده، وب و بازیابی اطلاعات. 2. اصطلاح‌نامه‌ها و 3. فهرست‌نویسی و نمایه‌سازی را نمایان می‌سازد.