مقایسه شیوة کرسی بندی در دو چلیپای مشابه از سلطانعلی مشهدی و میرعلی هروی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد رشته نقاشی، گروه نقاشی، مؤسسه عالی آموزش سپهر اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه آموزشی تاریخ و باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3 استادیار گروه گرافیک، مؤسسه عالی آموزش سپهر اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jfava.2022.334577.666831چکیده
سلطانعلی مشهدی و میرعلی هروی از نامدارترین نستعلیق نویسان تاریخ خوشنویسی هستند که نوآوری های تأثیرگذاری درساختار هندسی نستعلیق و فرم چلیپا داشته اند. این پژوهش با هدف بررسی ساختار فرمی دو چلیپای مشابه از سلطانعلی مشهدیو میرعلی هروی، با تمرکز بر نحوۀ کرسی بندی آنها انجام شده است. شیوۀ جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و مشاهدۀمیدانی است و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. نتایج نشان می دهد در هر دو چلیپا، کرسی تمامی سطرها منحنی استکه میتوان مقطعی از یک بیضی در نظر گرفت؛ در چلیپای سلطانعلی الگوی بیضی کرسی سطرها متفاوت است، اما در چلیپایمیرعلی الگوی بیضی چهار سطر یکی است. در هر دو چلیپا حسن تشکیل و حسن وضع کلمات با توجه به انحنای کرسی هر سطرانجام شده که تأثیر کلمات از میزان انحنا، در چلیپای سلطانعلی بیشتر است. در چلیپای او ارتباط کلمات و کرسی هر سطر به نحویاست که قسمت های ضخیم کلمات در یک راستا قرار گرفته و سطر کرسی قوت تشکیل داده است. حسن وضع کلمات چلیپایمیرعلی قاعده مند شده و چیدمان روی کرسی انجام شده است. چلیپای سلطانعلی بر اساس دید ّ مورب و نهایی طراحی شده، درحالی که در چلیپای میرعلی، هر سطر با دید افقی طراحی شده است.