بررسی تأثیر نوع بهره‌برداری بر وضعیت مراتع شهرستان سوادکوه

doi
10.30490/rvt.2018.59405
چکیده

    تحقیق حاضر، با بررسی بهترین نوع بهره­برداری از میان بهره­برداری­های شورایی، مشاع و افرازی، به مطالعه اثر این بهره­برداری­ها بر وضعیت مراتع شهرستان سواد­کوه در 1391 می­پردازد. ارزشیابی بر اساس روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از پرسشنامه انجام شد. جامعه آماری پژوهش دربرگیرنده بهره­برداران 21 مرتع و حجم نمونه 92 نفر بود. تحلیل داده­ها با بهره­گیری از آزمون کروسکال- والیس، آزمون کولموگروف- اسمیرنوف، آزمون تجزیه واریانس و دانکن و ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون t انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان­دهنده رابطه معنی­دار انواع مختلف بهره­برداری و تعداد بهره­برداران با وضعیت مرتع و فیتوماس بود؛ همچنین، تفاوت معنی­دار (در سطح پنج درصد) میان میزان تمایل بهره­برداران به ازدیاد دام در بهره­برداری شورایی وجود داشت، در حالی که در بهره­برداری­های مشاع و افرازی، این تفاوت دیده نمی­شد؛ احساس مالکیت بهره­برداران نسبت به مرتع نیز برخلاف بهره­برداری شورایی، در شیوه­های بهره­برداری افرازی و مشاع معنی­دار بود (در سطح یک درصد). با توجه به نتایج به­دست آمده، برای پایداری مراتع منطقه مورد مطالعه، کاهش تعداد بهره­بردار و دام ضروری به نظر می­رسد.