تأثیر مکمل‌دهی کوئرستین بر پاسخ سیرتوئین-1، عامل نروتروفیک مشتق از مغز و عامل رشد شبه‌انسولینی-1 به فعالیت تناوبی با شدت بالا و فعالیت تداومی در دختران ورزشکار

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه علوم ورزشی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.236069.1269
چکیده

زمینه و هدف: امروزه فعالیت ورزشی و استفاده از مکمل‌های غذایی حاوی فلاونوئید به‌عنوان محرک‌های اصلی تنظیم مثبت عوامل رشد عصبی و بهبود عملکرد عصبی- عضلانی مورد توجه قرار گرفته است. کوئرستین یکی از فلاونوئیدهای گیاهی است که از سد خونی مغزی عبور می‌کند و نقش مؤثری در بهبود سلامت مغز دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر مکمل‌دهی کوئرستین بر پاسخ سیرتوئین-1 (SIRT-1)، عامل نروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) و عامل رشد شبه‌انسولینی-1 (IGF-1) به فعالیت حاد تناوبی با شدت بالا و تداومی در دختران ورزشکار بود.مواد و روش‌ها: این تحقیق نیمه‌تجربی دوسوکور و از نوع کاربردی با طرح پیش‌آزمون _ پس‌آزمون است. 40 دختر جوان ورزشکار از دانشگاه زابل با داشتن سابقة ورزشی بین یک تا سه سال (میانگین سن 03/61±3/21 سال، شاخص تودة بدن 12/3±79/21 کیلوگرم در متر مربع) به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در گروه‌های مساوی شامل فعالیت تناوبی+کوئرستین، فعالیت تداومی+ کوئرستین، تناوبی+دارونما و تداومی+دارونما قرار گرفتند. آزمودنی‌ها در ابتدا و انتهای 14 روز یک وهله فعالیت تداومی (با 60 درصد اکسیژن مصرفی بیشینه (VO2max)) و تناوبی با شدت بالا (اجرای چهار تناوب چهاردقیقه‌ای با 90 درصد VO2max) را اجرا کردند و در طول این 14 روز نیز گروه‌های مکمل و دارونما، روزانه (دو نوبت) دو کپسول 500 میلی‌گرمی کوئرستین و دکستروز مصرف کردند. خون‌گیری به‌صورت ناشتا در چهار مرحله ابتدا (پیش و بلافاصله پس از فعالیت حاد اول) و انتهای 14 روز مکمل‌دهی کوئرستین (پیش و بلافاصله پس از فعالیت حاد دوم) برای سنجش SIRT-1، BDNF و IGF-1 به روش الایزا انجام گرفت. تجزیه‌وتحلیل آماری با استفاده از آزمون‌های تحلیل واریانس دوراهه با اندازه‌گیری مکرر و تعقیبی بنفرونی انجام گرفت.نتایج: پس از فعالیت تداومی و تناوبی پاسخ SIRT-1، BDNF و IGF-1 افزایش معنادار (001/0P≤) یافت. همچنین پس از 14 روز مصرف کوئرستین، میزان پاسخ فزایندۀ SIRT-1، BDNF و IGF-1به فعالیت حاد تناوبی با شدت بالا و تداومی بیشتر و معنادار (01/0P≤) بود. اما تفاوت بین پاسخ SIRT-1 (14/0P=)، BDNF (32/0P=) و IGF-1(16/0P=) به دو فعالیت حاد تداومی و تناوبی معنادار نبود.نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد مکمل‌دهی کوتاه‌مدت کوئرستین سبب افزایش سطوح پایه و پاسخ شاخص‌های SIRT-1، BDNF و IGF-1به دو نوع فعالیت حاد تداومی و تناوبی با شدت بالا در دختران ورزشکار می‌شود و ازاین‌رو شاید در تحریک رشد عصبی و بهبود عملکرد عصبی- عضلانی تأثیر بگذارد. اما دو نوع فعالیت تداومی و تناوبی با شدت بالا تفاوتی در پاسخ این شاخص‌ها ایجاد نکرد که نیازمند مطالعۀ بیشتر در این زمینه است.