بازتاب تربیت انسان و هنجارهای سیاسی در عهدنامه مالکاشتر
نویسندگان
1 *. استادیارگروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران
doi
چکیده
عهدنامه مالک اشتر در قالب نامه 53 نهج البلاغه، حاوی موضوعات مهمی درباره هنجارهای سیاست اخلاقی و الهیات سیاسی است که در آن بخشهای مهمی از تکالیف و وظایف زمامداران تربیت شده در بستر قرآن کریم ذکر میشود و در هر دو وجه فردی و اجتماعی موضوعاتی را به مطالعه میآورد که رشد انسان اجتماعی را در شهروندان را ارتقا میدهد. در این مقاله اهتمام این است با استفاده از روش تحقیق اسنادی که بر تحلیل و تفسیر آموزههای نهجالبلاغه- خصوصاً نامه 53- استوار شدهاند این پرسش را مطرح نماییم که اصولاً چه رابطهای میان اصول تربیت توحیدی، نقش تربیتی زمامدار متعهد به کمال و البته امر سیاسی در جوامع دینی برقرار است؟ در مواجهه با این پرسش، و معطوف به نمونههای وارده از متن نهجالبلاغه به نظر میرسد میتوان این فرضیه را به آزمون نهاد که «ایمان قلبی و عقل سیاسی امام علی علیه السلام وجوه مهمی از اخلاق فردی و رفتار اجتماعی زمامداران را در جوامع دینی منعکس کرده و نهایتاً بنیانهای مستحکمی از تربیت انسان سیاسی و تشکیل جامعهای پویا و رو به کمال را ارائه میکند.» بدین ترتیب، ضمن بررسی گزارههای بنیادین نهجالبلاغه روشن میشود که از بُعد حکومت دینی، امام علی علیه السلام این الگوی راستین در تلفیق تربیت دینی افراد و هنجارهای امر سیاسی حکومت به شمار میرود که همبستگی عملی این دو موضوع را در ساخت انسان اجتماعی و تحقق حاکمیت حق الهی عینیت بخشید.
