بررسی تطبیقی خلأهای واژگانی در ترجمه‌های فارسی و انگلیسی عهدنامه مالک اشتر بنابر الگوی نظری پیتر نیومارک «مطالعه موردی طاهره صفارزاده»

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته‌ زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه پیام نور ایران، تهران

2 کارشناسی ارشد رشته‌ زبان و ادبیات عربی، ایران، تهران

3 *. استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور ایران، تهران (نویسنده مسؤول).

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین چالش‌های ترجمه متون دینی و ادبی، پرکردن خلأهای واژگانی در زبان مقصد است. نهج‌البلاغه حضرت علی علیه السلام نمونه بارز این گونه متون است. بی‌گمان موضوع خلأهای واژگانی در پی عناصر فرهنگی پدید آمده، و لازم و ملزوم یکدیگرند. پژوهش حاضر به‌عنوان یکی از معدود پژوهش‌های علمی دو زبانه‌ای به نقاط ضعف و قوت استاد طاهره صفارزاده، مترجم فارسی و انگلیسی عهدنامه مالک اشتر بر اساس الگوی نظری پیتر نیومارک می‌پردازد. هم‌چنان‌که در پی کاستن ضعف‌های ترجمه و تقویت مترجمان متون دینی و ادبی برای پرکردن خلأهای واژگانی است. هرچند ترجمه کتاب نهج‌البلاغه به‌زبان فارسی پیشینه دیرینه‌ای دارد اما به‌نظر می‌رسد نقد هم‌زمانی چندزبانی ترجمه‌های این اثر ارزشمند، کمتر مورد توجه منتقدان ترجمه قرار گرفته‌است. به‌همین دلیل، این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی سعی دارد تا تفاوت رویکرد مترجم در ترجمه دو زبان، با دو فرهنگ متفاوت را نشان دهد. نتایج این تحقیق، گویای آن است که پربسامدترین روش ترجمه به‌زبان فارسی، تکنیک دگرنویسی با بسامد ۱۵%، و کم‌بسامدترین آن تکنیک توضیحات با بسامد ۰.۳۵% است. هم‌چنان‌که پربسامدترین روش ترجمه به‌زبان انگلیسی تکنیک دگرنویسی با بسامد۳۲.۴۴% و کم‌بسامدترین آن تکنیک توضیحات با بسامد ۰.۳۸% است.