تأثیر تمرین مداوم با شدت متوسط و تناوبی شدید طی یک رژیم غذایی کتوژنیک بر میزان سرمی آیریزین، PGC-1α وUCP1 زنان چاق و دارای اضافه وزن

نویسندگان

1 دانشکدة علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایران

2 دانشکدة علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشکدة علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.235909.1262
چکیده

زمینه و هدف: امروزه چاقی به یک چالش جهانی تبدیل شده است و استفاده از راهبردهای بر پایه رژیم غذایی و تمرین ورزشی توسط متخصصان و پژوهشگران برای کنترل وزن توصیه می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی تمرین مداوم با شدت متوسط (MICT) و تمرین تناوبی شدید (HIIT) طی یک دوره رژیم غذایی کتوژنیک بر مقدار سرمی آیریزین، پرواکسی‌زوم گامای1 آلفا (PGC-1α)، پروتئین جفت نشده نوع 1 (UCP1) و نیمرخ لیپیدی زنان غیرفعال چاق و دارای اضافه وزن بود.مواد و روش‌ها: 36 دانشجوی دختر غیرفعال زنان چاق و دارای اضافه وزن انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه 12 نفرة رژیم کتوژنیک به‌تنهایی، رژیم کتوژنیک باMICT  و رژیم کتوژنیک با  HIITجایگزین شدند. گروه رژیم کتوژنیک باMICT  به مدت شش هفته و سه جلسه در هفته تمرین هوازی دویدن مداوم را با شدت متوسط 60-70 درصد ضربان قلب بیشینه و گروه رژیم کتوژنیک با  HIITدویدن با شدت 85-95 درصد ضربان قلب بیشینه را به‌صورت تناوبی‌های چهاردقیقه‌ای همراه با پیروی از رژیم غذایی کتوژنیک انجام دادند. گروه رژیم کتوژنیک بدون انجام هیچ‌گونه ورزش منظم، تنها از رژیم غذایی با محدودیت کربوهیدرات پیروی کردند. نمونه‌های خونی 48 ساعت پیش از نخستین جلسة تمرین و 48 ساعت پس از آخرین جلسة تمرینی جمع‌آوری شد. مقدار سرمی PGC-1α، UCP1 و آیریزین به روش الایزا و نیمرخ لیپیدی خون به روش سنجش آنزیمی رنگ‌آمیزی‌شده اندازه‌گیری شد. از تحلیل واریانس (ANOVA) دوطرفه با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.نتایج: طبق نتایج آنووای 2 در 3، اثر تعاملی زمان در گروه تنها در میزان سرمی آیریزین (11/0p=)، UCP1 (003/0p=) و لیپوپروتئین پرچگال (001/0p=) معنادار بود. نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که گروه رژیم کتوژنیک با HIIT افزایش معناداری نسبت به رژیم کتوژنیک به‌تنهایی در میزان آیریزین (009/0p=)  و لیپوپروتئین پرچگال (001/0p=) داشت. بین دو گروه تمرین طی رژیم کتوژنیک تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0p>). هر دو گروه تمرین طی رژیم کتوژنیک نسبت به پیش‌آزمون تفاوت معناداری نشان دادند (05/0p˂). هر دو گروه تمرین با رژیم کتوژنیک افزایش معناداری نسبت به رژیم کتوژنیک به‌تنهایی در میزان سرمی UCP1 نشان دادند (05/0p˂). در میزان سرمی PGC-1α کلسترول تام و لیپوپروتئین کم‌چگال بین همة گروه‌ها تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0p>).نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، گمان می‌رود انجام هر دو نوع تمرین هوازی مداوم با شدت متوسط و تناوبی شدید همراه با رژیم کتوژنیک از نظر فعال‌سازی مسیرهای قهوه‌ای شدن بافت چربی و بهبود نیمرخ لیپیدی خون مؤثرتر از رژیم کتوژنیک به‌تنهایی در زنان چاق و دارای اضافه وزن باشد. با این همه، رژیم کتوژنیک به‌همراه HIIT اثربخشی بهتری نسبت به رژیم کتوژنیک باMICT  در میزان سرمی آیریزین و لیپوپروتئین پرچگال نشان داد.