تأثیر هشت هفته تمرین مقاومتی تعلیقی (TRX) بر پارامترهای همودینامیک و ترکیب بدنی زنان اضافه وزن و چاق مبتلا به پیش‌پرفشارخونی

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

4 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.235981.1266
چکیده

زمینه و هدف: فشارخون بالا عامل خطر عمده و در عین حال قابل پیشگیری بیماری‌های قلبی- عروقی است. این بیماری چندعاملی است و همبستگی نزدیکی با سبک زندگی غیرفعال دارد. اضافه وزن و چاقی از اصلی‌ترین علل بروز این بیماری به‌شمار می‌رود و تمرینات ورزشی می‌تواند به مدیریت پرفشارخونی کمک کند. با این همه، پژوهش‌های کمی آثار نهفتۀ تمرینات مقاومتی به‌ویژه تمرینات با انقباضات ایستا را بر ترکیب بدنی و متغیرهای همودینامیک زنان مبتلا به فشارخون بالا بررسی کرده‌اند.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر روی 22 زن مبتلا به پیش پرفشارخونی با سن 96/4 ± 41/38 سال، شاخص تودۀ بدنی 71/2 ± 09/30 کیلوگرم بر مترمربع، فشارخون سیستولیکی 94/4 ± 09/127 و فشار دیاستولیکی 76/6 ± 86/77 میلی‌متر جیوه انجام گرفت. آزمودنی‌ها به‌طور تصادفی در دو گروه کنترل (10=n) و تمرین مقاومتی تعلیقی (TRX) (12=n) جایگزین شدند و مداخلۀ تمرین به مدت هشت هفته، سه جلسه در هفته و به‌صورت یک روز در میان انجام گرفت. هر جلسۀ تمرین شامل 12 حرکت کل بدن با بند TRX بود که مستلزم انقباض ایستای عضلات مرکزی بدن بودند. پارامترهای همودینامیک و شاخص‌های ترکیب بدن در مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون در شرایطی کاملاً مشابه سنجیده شد. از آزمون آماری تی زوجی برای مقایسۀ درون‌گروهی و از آزمون تی ‌مستقل به روش gain score برای مقایسۀ بین‌گروهی استفاده شد (05/0P<).نتایج: نتایج بررسی درون‌گروهی نشان داد وزن بدن (004/0=P)، شاخص تودۀ بدنی (006/0=P)، درصد چربی بدن (001/0=P)، دور کمر (001/0=P) و نسبت دور کمر به لگن (008/0=P) در حد معناداری در گروه تمرین TRX بهبود پیدا کرد. همچنین ضربان قلب استراحتی (44/7 درصد)، فشارخون سیستولیکی (24/5 درصد)، حاصل‌ضرب دوگانه (25/12 درصد) و میانگین فشار شریانی (67/6 درصد) در گروه TRX بهبود معناداری یافت (05/0>P). نتایج مقایسۀ بین‌گروهی نیز نشان داد در مقایسه با گروه کنترل تمامی شاخص‌های ترکیب بدنی (وزن بدن، شاخص تودۀ بدنی، درصد چربی بدن، دور کمر و نسبت دور کمر به لگن) و متغیرهای همودینامیک (ضربان قلب استراحتی، فشارخون دیاستولیکی، حاصل‌ضرب دوگانه و میانگین فشار شریانی)، به‌جز فشارخون سیستولیکی (138/0=P) و فشار نبض (158/0=P) در گروه تمرین TRX در حد معناداری بهبود یافت.نتیجه‌گیری: تمرین TRX تأثیر مثبتی بر ترکیب بدنی و شاخص‌های همودینامیک زنان اضافه وزن و چاق مبتلا به پیش پرفشار خونی دارد. ازاین‌رو گمان می‌رود این نوع تمرین می‌تواند راهکار ایمن و مفیدی برای مدیریت وزن و فشارخون در این افراد باشد.