فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر رشته از دانش، مجموعه­ای از قواعد و قانون­های ایجابی و سلبی را دارد که معین می­کند درباره چه چیزهایی می­توان بحث کرد و درباره چه چیزهایی، نمی­توان. همین قواعد و قانون­های نانوشته، ،"گفتمان" آن رشته خاص هستند. تلاقی مذهب و ملیت در گفتمان صفوی باعث شد تا   پس از ساسانیان، دوباره وحدت دینی مبنای وحدت سیاسی قرار گیرد و هویت ملی در ایران پررنگ شود . گفتمانی که با برجسته کردن، طرد و گاه به حاشیه راندن، تفکر غالب خود را به عنوان حکومتی قدرتمند گسترش داد. در این پژوهش تلاش شده تا تأثیر گفتمان اجتماعی این عصر -که علاوه بر اندیشه­های سیاسی حاکم، به سه بخش مذهب شیعه، حکمت ایران باستان و عرفان اسلامی قابل تقسیم است- بر نگاره‌های دارای صحنه‌های موسیقی بررسی شود. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، برای تحلیل داده‌ها از نظریۀ گفتمان "میشل فوکو"  استفاده‌ شده است. پررنگ­ترین نتیجه‌ای که می‌توان از این بررسی گرفت این است که، با تمام نفوذ و قدرتی که مذهب شیعه و فلاسفه و عرفای اسلامی در عصر صفوی داشتند، تأثیر مستقیم اندیشه­های سیاسی دولت بر نگارگری و استفاده دیداری از واقعیت­های اجتماعی در طراحی صحنه‌های دارای موسیقی مشهود است.