مطالعه تطبیقی حقوق اقلیتها در اسلام با تکیه بر عهدنامه مالک-اشتر و اسناد بینالمللی
نویسندگان
1 دانش آموخته حوزه علمیه قم و دانشجوی دکتری فلسفه هنر، دانشگاه بوعلی سینا،( نویسنده مسئول)
2 استاد گروه حقوق ، دانشگاه بوعلی سینا
doi
چکیده
آغاز توجه به حقوق گروههای اقلیت به عنوان بخشی از حقوق بشر و به عنوان یکی از مباحث بین المللی به قرن نوزدهم میلادی بر میگردد که در قرن بیستم به اوج خود رسید. از آنجائی که نظامهای حقوقی بر پایه رای اکثریت شکل میگیرد و رعایت حقوق اقلیتها در این نظامها از دغدغههای مهم حقوق بشر است، جایگاه گروههای اقلیت در نظامهای متأثر از اسناد بین المللی و نظام الهی انعکاس یافتهِ در عهدنامه مالک اشتر (نامه 53 نهج البلاغه) چگونه است؟ بر این اساس پژوهش حاضر با روش کتابخانه ای؛ توصیفی - تحلیلی به مطالعه تطبیقی و وجوه تمایز دو نظام مذکور پرداخته و حاصل اینکه در حکومت امام علی علیه السلام یعنی؛ هزار سال پیشتر از سایر جوامع به حقوق اقلیتها توجه شده است و در نظام علوی سعی بر کاهش فاصلههای میان اقلیتها شده است. بر اساس سیره حکومتی و فرمایشات امام علی علیه السلام در نهجالبلاغه بویژه عهدنامه مالک اشتر تعهدات حقوقی نسبت به اقلیتها ایجابی و الزامی است و در وضع حقوق اقلیتها به جوانب (مادی و معنوی) انسان توجه شده است اما در اسناد بین المللی ضمن پر رنگ جلوهدادنِ مرزهای بین گروههای اقلیت، حقوق اقلیتها بر اساس اصالت فردی است و تعهدات دولتها در معاهدات سلبی است.