بررسی نیاز رویشگاهی نارون (Ulmus boissieri Grudz) در تنگ‌هونی بازفت از استان چهارمحال‌ و بختیاری

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان چهارمحال‌وبختیاری

2 عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور

4 اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور

doi
10.22092/ijfpr.2002.109686
چکیده

در جنگل‌های زاگرس به‌دلیل شرایط رویشگاهی تقریباً یکسان و موقعیت خاص اقلیمی بعضی از درختان و درختچه‌ها مانند بلوط ایرانی، بنه، کیکم، محلب، داغداغان، چنار، زالزالک، ون و ... با تفاوت‌های نسبتاً ناچیز در تمام گستره زاگرس با ترکیب‌های متفاوت استقرار یافته‌اند. در این میان، بعضی از نقاط مانند تنگه‌هونی بازفت در استان چهارمحال و بختیاری به‌دلیل شرایط زیستگاهی خاص زمینه حضور یک توده منحصر به‌فرد نارون را فراهم نموده است. تحقیق حاضر جهت شناخت شرایط رویشگاهی گونه Ulmus boissiereri انجام گردیده است. به‌لحاظ محدود بودن سطح عرصه تحت پوشش گونه یادشده و منحصر به‌فرد بودن آن، آماربرداری مؤلفه‌های کمی و کیفی (قطر. ارتفاع. تاج‌پوشش و ...) به‌طور صددرصد انجام گردید. جهت بررسی وضعیت گونه‌های علفی و درختچه‌ای و همچنین تعیین رویش درختان نارون از شبکه آماری سیستماتیک (منظم) با نقطه شروع تصادفی به ابعاد 40×40 متر و مرکزیت پلات‌های 100متر مربعی استفاده شد. در بررسی وضعیت زادآوری از میکروپلات‌های ده متر مربعی در درون پلات‌های 100متر مربعی (پلات‌های تودرتو Nested plot) استفاده شده است. به‌لحاظ ضعیف، رنجور و مسن بودن توده، آفات اولیه برگ‌خوار و ثانویه چوب‌خوار به‌طور نسبتاً شدید در رویشگاه حضور داشتند. در بررسی رویش درختان حداقل رویش قطری 1.5 میلی‌متر و حداکثر آن 3.5 میلی‌متر و میانگین آن 2.1 میلی‌متر در سال محاسبه شد. همچنین، میزان رویش حجمی سالانه و در هکتار این گونه 1.45 سیلو تعیین گردید. ارتفاع غالب درختان نارون 15.9 متر برآورد گردید. پس از ترسیم منحنی پراکنش قطری توده مشخص شد که این توده به‌‌دلیل تبعیت از حالت زنگوله‌ای شبیه توده‌های همسال است. میانگین تجدید حیات طبیعی این گونه در هکتار 7500 و سایر گونه‌ها 560 اصله برآورد شد.در بررسی رابطه قطر با ارتفاع، بهترین الگوی آماری برازنده بدین‌صورت تعیین شد: H=0.5147