تأثیر تمرین هوازی و مصرف کروسین بر بیان ژن BDNF، TrKB، دوپامین و سروتونین قشر مخ موش‌های صحرایی القاشده با مت‌آمفتامین

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.235484.1239
چکیده

زمینه و هدف: فعالیت ورزشی از طریق افزایش عوامل نوروتروفیک و گیرنده‌های آن نقش مهمی در بهبود شکل‌پذیری سلول‌های عصبی مغز دارد. در این پژوهش تأثیر تمرین هوازی و کروسین بر بیان ژن BDNF، TrKB، دوپامین و سروتونین قشر مخ موش‌های صحرایی القاشده با مت‌آمفتامین بررسی شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش، 40 سر موش صحرایی مادة نژاد ویستار )سن حدود هشت هفته و وزن 140-160 گرم( در پنج گروه کنترل سالم، مت‌آمفتامین، مت‌آمفتامین تمرین هوازی، مت‌آمفتامین و کروسین، مت‌آمفتامین، کروسین و تمرین هوازی قرار گرفتند. 15 میلی‌گرم مت‌آمفتامین به مدت چهار روز هر 12 ساعت به نمونه‌ها داده شد. همچنین دوز مصرفی کروسین 80 میلی‌گرم در هر کیلوگرم وزن بدن حیوانات بود که به‌صورت صفاقی با آب مقطر ترکیب و طی پنج روز تزریق می‌شد. برنامة فعالیت ورزشی هوازی شامل دویدن روی نوار گردان با شیب صفر درصد تا هفتة سوم و شیب پنج درصد از هفتة چهارم تا هفتة هشتم سه روز در هفته به مدت هشت هفته بود. مدت زمان اجرای برنامه تمرین هوازی در جلسات اول 20 دقیقه و در جلسات پایانی به 30 دقیقه افزایش یافت. سرعت انجام برنامه ورزشی از 20 متر در دقیقه در هفته‌های اول به 25 متر در دقیقه در هفته‌های پایانی افزایش یافت. پس از بی‌هوشی، کالبدشکافی انجام گرفت و نمونه‌های بافت قشر مخ گرفته شد. بیان ژن BDNF، TrKB، دوپامین و سروتونین قشر مخ با تکنیک ریل تایم با دستگاه rotor gene Q اندازه‌گیری شد. به‌منظور بررسی داده‌های رفتاری نیز از آزمون‌های وای میز (Y-maze) استفاده شد. داده‌ها به روش تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون تعقیبی توکی در سطح معناداری 05/0 P≤ تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج: نتایج نشان داد که میانگین بیان ژنBDNF ، Trk B، دوپامین و سروتونین قشر مخ در موش‌های صحرایی القاشده با مت‌آمفتامین به‌طور معناداری کمتر از گروه کنترل بود (001/0=P). میانگین بیان ژنBDNF ، Trk B، دوپامین و سروتونین در گروه‌های مت‌آمفتامین +هوازی، مت‌آمفتامین+ کروسین و مت‌آمفتامین+کروسین +هوازی به‌طور معناداری بیشتر از گروه مت‌آمفتامین بودند (001/0=P). در گروه مت‌آمفتامین+کروسین +فعالیت هوازی بیان ژنBDNF ، Trk B، دوپامین و سروتونین به‌طور معناداری بیشتر از گروه‌های مت‌آمفتامین +هوازی و مت‌آمفتامین+ کروسین بود (001/0=P). نتایج در بخش تأیید مدل با بررسی داده‌های رفتاری، تفاوت معنا‌داری در میانگین تعداد کل ورود به بازوها و میانگین تناوب غیرتکراری در بین گروه‌های مختلف پژوهش نشان نداد (05/0<P). با وجود این مقایسة بین قبل و بعد از القای مت‌آمفتامین در متغیر میانگین تعداد کل ورود به بازوها و میانگین تناوب غیرتکراری کاهش معناداری را نشان می‌دهد (0001/0>P). نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که مت‌آمفتامین با کاهش بیان ژن عوامل عصبی در بافت قشر مخ همراه بود. هشت هفته تمرین هوازی، مصرف کروسین و تمرین هوازی به‌همراه مصرف مکمل کروسین می‌تواند اثر محافظت عصبی در موش‌های القاشده با مت‌آمفتامین داشته باشد و به افزایش بیان ژن‌های BDNF ، Trk B، دوپامین و سروتونین قشر مخ در موش‌های صحرایی القاشده با مت‌آمفتامین کمک کند.