پاسخ بیشینة اکسایش چربی و Fatmax به فعالیت ورزشی فزاینده و تحریک الکتریکی عضلانی در مردان دارای اضافه وزن

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکدة تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران پژوهشکدة علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.234955.1230
چکیده

زمینه و هدف: سبک زندگی شهرنشینی و فعالیت ناکافی به افزایش اضافه وزن و چاقی منجر شده و این مسئله را به یک مشکل همه‌گیر در تمام کشورها تبدیل کرده است. فعالیت ورزشی یکی از مداخله‌های شیوة زندگی است که برای کاهش وزن و بهبود سلامتی توصیه شده است. مقدار مصرف انرژی هنگام فعالیت بدنی اغلب از ترکیب سوخت‌وساز چربی و کربوهیدرات تأمین می‌شود و میزان استفاده از این منابع به رژیم غذایی، ذخایر گلیکوژن عضلات، شدت و مدت فعالیت و نوع فعالیت ورزشی بستگی دارد که با افزایش شدت فعالیت ورزشی اکسایش کربوهیدرات به‌تدریج زیاد می‌شود، درحالی‌که سهم اکسایش چربی از شدت‌های کار کم تا متوسط افزایش و سپس از شدت‌های متوسط تا زیاد کاهش می‌یابد. تحریک الکتریکی عضلانی توسط تجهیزات پیشرفته توانایی ایجاد انقباض‌های عضلانی و خون‌رسانی به عضلات دارد و در نتیجه سبب افزایش اکسایش چربی می‌شود. هدف از پژوهش حاضر بررسی پاسخ بیشینة اکسایش چربی و Fatmax به فعالیت ورزشی فزاینده و تحریک الکتریکی عضلانی در مردان دارای اضافه وزن بود.مواد و روش‌ها: ۱۰ مرد دارای اضافه وزن (سن 08/6 ± 1/29 سال، تودة بدنی 98/1 ± 49/28 کیلوگرم بر متر مربع) به‌عنوان نمونه به‌وسیلة فراخوان و به‌صورت داوطلبانه شرکت کردند. آزمودنی‌ها دو جلسه به آزمایشگاه مراجعه کردند. در یک جلسه آزمون فزاینده برای تعیین بیشینة اکسایش چربی و VO2max انجام دادند. در جلسة دیگر همان آزمون جلسة اول را تکرار کردند، با این تفاوت که هنگام آزمون ورزشی تحریک الکتریکی عضلانی داشتند. گازهای تنفسی برای اندازه‌گیری اکسایش چربی و کربوهیدرات جمع‌آوری شد. مراحل آزمون به این صورت بود که آزمودنی‌ها پس از پنج دقیقه گرم کردن، فعالیت را با شدت 50 وات روی چرخ ‌کارسنج شروع کردند و هر سه دقیقه، 25 وات بر میزان کار اضافه شد تا جایی که نسبت تبادل تنفسی آن‌ها برابر با یک شد. در ادامه و تا رسیدن به خستگی ارادی، بر میزان شدت کار در هر دو دقیقه 25 وات افزوده شد. برای برآورد میزان اکسایش چربی و کربوهیدرات از فرمول فراین استفاده شد. داده‌های MFO و Fatmax از مرحله‌ای که بیشترین اکسایش چربی را دارد، به‌دست آمد و شدت معادل آن انتخاب شد.نتایج: افزایش میزان  Fatmaxدر جلسة فعالیت ورزشی فزاینده با تحریک الکتریکی (۶± ۷۹%) نسبت به جلسة بدون تحریک الکتریکی ( ۱۴± ۷۴%) مشاهده شد، هرچند آنالیز آماری تی زوجی تفاوت معناداری را بین دو جلسه نشان نداد (365/0 P=). همچنین مقایسة داده‌های دو جلسه فعالیت ورزشی فزاینده با تحریک الکتریکی و بدون تحریک الکتریکی با استفاده از تی زوجی اختلاف معناداری را بین دو جلسه برای MFO (303/0 P=)، اکسایش چربی (397/0 P=) و اکسایش کربوهیدرات (969/0 P=) در مردان دارای اضافه وزن نشان نداد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که تحریک الکتریکی عضلانی همراه با فعالیت ورزشی فزاینده می‌تواند سبب افزایش میزان Fatmax در مردان دارای اضافه وزن شود، اما تأثیر معناداری بر اکسایش چربی، کربوهیدرات و MFO ندارد.