فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: آتش‌نشانی حرفه‌ای پرخطر و نیازمند آمادگی جسمانی بالاست و داشتن تمرینات ورزشی منظم برای حفظ آمادگی جسمانی و سلامت مطلوب اهمیت دارد. با وجود این در خصوص بهترین نوع و روش‌های تمرینی برای بهبود عملکرد آتش‌نشانان و فاکتورهای تنفسی و کم شدن حجم استفاده‌شده از دستگاه تنفسی که دارای ظرفیت محدودی است، تحقیقات اندکی صورت گرفته است. بنابراین هدف از این پژوهش بررسی و مقایسۀ تأثیر هشت هفته تمرینات تناوبیو عملکردی پرشدت بر فاکتورهای تنفسی و حجم استفاده‌شده از سیلندر دستگاه تنفسی در آتش‌نشانان بود.مواد و روش‌ها: شرکت‌کنندگان در این پژوهش ۳۹ نفر )0/5 6±/31 سال) از آتش‌نشانان شاغل در بخش عملیات آتش‌نشانی تهران بودند که به‌طور تصادفی در سه گروه کنترل، تمرینات تناوبی شدید (HIIT) و تمرینات عملکردی با شدت بالا (HIFT) قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه HIIT به مدت هشت هفته تمرینات تاباتا با وزن بدن را انجام دادند که در هفته‌های اول و دوم شامل چهار حرکت و در هفته‌های سوم و ششم به‌ترتیب به شش و هشت حرکت افزایش یافتند. پیش از هر جلسه فعالیت 10 دقیقه گرم ‌کردن عمومی داشتند و سپس هر حرکت را در هشت ست متوالی 20 ثانیه فعالیت و 10 ثانیه استراحت اجرا کردند و بین حرکات دو دقیقه استراحت داشتند. آزمودنی‌های گروه تمرینات HIFT دقیقاً پروتکل مشابه با گروه HIIT را انجام دادند، با این تفاوت که حرکات انجام‌شده بر اساس آزمون عملکردی شبیه‌سازی‌شدۀ استاندارد آتش‌نشانی انتخاب و به روش تاباتا (20 ثانیه فعالیت و 10 ثانیه استراحت) انجام شدند. دو روز پیش از شروع تمرینات و 48 ساعت پس از آخرین جلسۀ تمرینی آزمون VO2max (پروتکل بروس) و آزمون عملکردی شبیه‌سازی‌شدۀ آتش‌نشانی انجام گرفت.نتایج: تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها نشان داد تمرینات HIFT و HIIT سبب افزایش معنادار حداکثر اکسیژن مصرفی، عملکرد و کاهش معنادار در حجم استفاده از سیلندر دستگاه تنفسی در آتش‌نشانان شدند (05/0P<)، اما بین تغییرات این متغیرها در گروه‌های HIIT و HIFT تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<P). در گروه HIFT وHIIT مقدار VO2max به‌ترتیب 35/6 و 26/4 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج عملکرد در دو گروه HIFT و HIIT به‌ترتیب 21/5 و 74/4 درصد افزایش نشان داد و در دو گروه HIFT و HIIT متغیر VO2/HR به‌ترتیب 64/11 و52/6 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج نشان داد در دو گروه HIFT و HIIT حجم استفاده‌شده از دستگاه تنفسی آتش‌نشانان به‌ترتیب 41/14 و 44/11 درصد کاهش یافت. با این حال، نتایج تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه‌های مورد بررسی در میزان نسبت تبادل تنفسی (RER)، ضربان قلب (HR)، تهویۀ دقیقه‌ای (VE)، نسبت VE/VO2 و نسبت VE/VCO2 وجود نداشت (05/0P<).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج تحقیق حاضر می‌توان نتیجه‌گیری کرد که هشت هفته تمرینات HIFT و HIIT می‌تواند سبب افزایش VO2max، بهبود عملکرد در فاکتورهای تنفسی و کاهش در حجم استفاده‌شده از سیلندر دستگاه تنفسی در آتش‌نشانان شود و اینکه بین تأثیر این دو نوع تمرین تفاوتی وجود ندارد. پس اجرای هر دو این تمرینات به روش تاباتا برای آتش‌نشانان توصیه می‌شود.