نگاهی متفاوت به عکس‌های مستندنگار کرونایی: تحلیلی بر اساس نقد هنر بیردزلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فلسفه هنر، گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار گروه فلسفه هنر، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfava.2021.313321.666599
چکیده

ژانر مستندنگاری در عکاسی، با دیدگاه واقع‌گرایانه و استنادی‌اش واجد کارکردهای متنوعی است. این ژانر، گزارشی از یک رویداد یا واقعیت عینی ارائه می­دهد و شرایط انسان را در مواجهه با رویدادهای خوب و بد زندگی به نمایش می‌گذارد. شاید به­راحتی نتوان تصور کرد که چنین عکس­هایی کارکرد زیباشناختی نیز داشته باشند. برای جست­وجوی چنین کارکردی باید فارغ از ارزش اطلاع­رسانی و واقع­گرایانۀ آن به دیدگاهی متوسل شد که می­تواند تجربۀ زیباشناختی را تقویت کند. در دیدگاه منبعث از آرای بیردزلی، ارزش‌ اثر هنری ایجاد تجربۀ زیباشناختی است که با ویژگی‌های عینی همچون وحدت، شدت و ترکیب، فارغ از نیت پدیدآور آن مشخص می‌شود. این پژوهش با استعانت از چنین دیدگاهی در عکس‌هایی با موضوعات مختلف که به­نوعی به بحران کرونا مربوط می­شوند، نشان می­دهد که می­توان به عکس­هایی که یادآور روزهای سخت کرونایی هستند نیز زیباشناسانه نگریست. درست همان طور که برخی تصاویر مربوط به بحران­های متعدد گذشته همچون جنگ­ها و انقلاب­ها در تاریخ هنر وارد شده­اند. بدین منظور، داده‌های نظری پژوهش از طریق مطالعۀ کتابخانه‌ای و جست­وجوی اینترنتی گردآوری و به­همراه عکس­های انتخاب شده از رسانه­های مختلف توصیف و تحلیل شده­اند به این امید که شاید زمانی نه­چندان دور، به خاطرات کرونایی از زاویۀ دیگری هم نگاه شود.