نگاهی متفاوت به عکسهای مستندنگار کرونایی: تحلیلی بر اساس نقد هنر بیردزلی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای فلسفه هنر، گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استادیار گروه فلسفه هنر، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2021.313321.666599چکیده
ژانر مستندنگاری در عکاسی، با دیدگاه واقعگرایانه و استنادیاش واجد کارکردهای متنوعی است. این ژانر، گزارشی از یک رویداد یا واقعیت عینی ارائه میدهد و شرایط انسان را در مواجهه با رویدادهای خوب و بد زندگی به نمایش میگذارد. شاید بهراحتی نتوان تصور کرد که چنین عکسهایی کارکرد زیباشناختی نیز داشته باشند. برای جستوجوی چنین کارکردی باید فارغ از ارزش اطلاعرسانی و واقعگرایانۀ آن به دیدگاهی متوسل شد که میتواند تجربۀ زیباشناختی را تقویت کند. در دیدگاه منبعث از آرای بیردزلی، ارزش اثر هنری ایجاد تجربۀ زیباشناختی است که با ویژگیهای عینی همچون وحدت، شدت و ترکیب، فارغ از نیت پدیدآور آن مشخص میشود. این پژوهش با استعانت از چنین دیدگاهی در عکسهایی با موضوعات مختلف که بهنوعی به بحران کرونا مربوط میشوند، نشان میدهد که میتوان به عکسهایی که یادآور روزهای سخت کرونایی هستند نیز زیباشناسانه نگریست. درست همان طور که برخی تصاویر مربوط به بحرانهای متعدد گذشته همچون جنگها و انقلابها در تاریخ هنر وارد شدهاند. بدین منظور، دادههای نظری پژوهش از طریق مطالعۀ کتابخانهای و جستوجوی اینترنتی گردآوری و بههمراه عکسهای انتخاب شده از رسانههای مختلف توصیف و تحلیل شدهاند به این امید که شاید زمانی نهچندان دور، به خاطرات کرونایی از زاویۀ دیگری هم نگاه شود.