تأثیر تمرین وزنه‌برداری همراه با فضای مردة تنفسی افزایش‌یافته بر ظرفیت تامپونی و لاکتات خون وزنه‌برداران

نویسندگان

1 گروه علوم زیستی در ورزش، دانشکدة علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه علوم زیستی در ورزش، دانشکدة علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/joeppa.2024.233889.1201
چکیده

زمینه و هدف: بهبود عملکرد بر پایه ظرفیت تامپونی بسیار مورد توجه قرار گرفته است، جایی که با استفاده از فضای مردة تنفسی افزایش‌یافته در تمرین استقامتی تأثیرات مفید آن گزارش شده است. با ‌وجود این، به‌کار گرفتن فضای مردة تنفسی افزایش‌یافته در تمرین مقاومتی بررسی نشده است. هدف از این پژوهش بررسی اثر فضای مردة تنفسی افزایش‌یافته در تمرین وزنه‌برداری بر کربن دی‌اکسید، بی‌کربنات و لاکتات خون بود.مواد و روش‌ها: 18 مرد جوان سالم (سن 14/14 ± 72/28 سال و شاخص تودة بدن 34/1± 27/24 کیلوگرم بر مترمربع) با کمتر از شش ماه سابقة تمرین وزنه‌برداری، به‌طور داوطلبانه انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه تمرین وزنه‌برداری + ماسک (9 نفر) و تمرین وزنه‌برداری به‌تنهایی (9 نفر) تقسیم شدند. هر دو گروه، تمرین منتخب وزنه‌برداری را سه جلسه در هفته، در هفته‌های اول تا چهارم؛ چهار جلسه در هفته، در هفته‌های پنجم تا ششم و پنج روز در هفته، در هفته‌های هفتم تا دهم با شدت 80 درصد یک تکرار بیشینه و میزان درک فشار 14تا 16 انجام دادند. گروه تمرین با ماسک از طریق دستگاهی تنفس می‌کردند که حجم فضای مردة تنفسی را در طول تمرین به 1200 میلی‌لیتر افزایش می‌داد. اندازه‌گیری‌های آنتروپومتریک و نمونه خون برای تعیین سطوح کربن دی‌اکسید، بی‌کربنات و لاکتات قبل و بعد از جلسه اول و آخر دوره تمرینی گرفته شد. به‌منظور تعیین تفاوت‌های بین گروه‌ها از روش آماری تحلیل واریانس مکرر استفاده شد..نتایج: تفاوت معناداری بین دو گروه با ماسک و بدون ماسک در شاخص تودة بدن (510/0=P)، وزن بدن (714/0=P) و درصد چربی بدن (942/0=P) دیده نشد. تغییرات ایجادشده در مقادیر دی‌اکسید کربن خون (045/0= P) و لاکتات (001/0> P) در گروه با ماسک معنادار بود. تفاوت معناداری بین هر دو گروه برای بی‌کربنات (947/0 = P) دیده نشد. در نتیجه مقایسة پاسخ‌های متغیرهای تمرینی، افزایش معناداری در دی‌اکسید کربن تنها پس از جلسة آخر( 019/0=P)، لاکتات پس از جلسات اول و آخر (001/0=P) و بی‌کربنات پس از جلسات اول (029/0=P) و آخر (045/0=P) در گروه با ماسک دیده شد.نتیجه‌گیری: استفاده از فضای مردة تنفسی افزایش‌یافته با حجم 1200 میلی‌لیتر طی تمرین وزنه‌برداری روش ساده‌ای برای بهبود ظرفیت بافرینگ و افزایش لاکتات است. جلسات تمرینی وزنه‌برداری با این راهبرد، دشوارتر تلقی نمی‌شوند و می‌توانند جایگزینی برای روش‌های تمرینی شناخته‌شده ارائه دهند تا ورزشکاران از سازگاری‌های برآمده از آن‌ها در جهات مختلف نظیر حجیم‌شدگی و بهبود عملکرد بهره ببرند.