فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله به بررسی سفال نقش افزوده قلعه کوه قاین، یکی از قلاع معروف اسماعیلیان همزمان با قرون میانی اسلامی در منطقة خراسان جنوبی (قهستان) پرداخته می­شود، این قلعه در 5/2 کیلومتری جنوب شرق قاین و در مسیر جاده خراسان به سیستان قرار گرفته است. در بررسی نقوش ­سفالینه­های قلعه­کوه قاین، این سوالات مطرح است: 1- مهم­ترین دلیل منتسب کردن سفال با نقش افزوده قلعه کوه قاین به قرون میانی اسلامی (خصوصاً دوره­های سلجوقی و خوارزمشاهی) چیست؟ 2- ویژگی­های منحصر به فرد نقوش افزودة سفال استامپی قلعه کوه قاین چیست و می­توان طبقه­بندی خاصی برای این نقوش در نظر گرفت؟ این مقاله سعی دارد با هدف شناسایی و طبقه­بندی نقش افزوده­های استامپی سفال­های قلعه کوه قاین، به روش توصیفی- تحلیلی با رویکرد تطبیقی و براساس مشاهدات عینی و بررسی نمونه­های به دست آمده طی آواربرداری قلعه کوه قاین طی سال­های 1385 تا 1388 (حدود 3000 قطعه) به این پرسش، پاسخ منطقی دهد. نتایج به دست آمده، تنوع بسیار گسترده در نقش مایه­ها، ابعاد و نحوه قرارگیری نقش افزوده­ها را در سفالینه­های قلعه­کوه قاین نشان می­دهد که از جمله می­توان به طرح­های انسانی از نوع ترکیبی، جانوری، گیاهی و سایر پدیده­ها شامل خورشید، ستاره، چلیپا و نقوش هندسی اشاره کرد.