خوانشی هرمنوتیکی از نگارۀ «هفتواد» بر اساس پدیدارشناسی هرمنوتیکی هنر نزد هایدگر
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته فلسفه هنر، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2021.313672.666601چکیده
پدیدارشناسی هرمنوتیکی، از جریانهای پدیدارشناسی پساهوسرلی است که با مساعی مارتین هایدگر شکل گرفت و در آن، تمرکز از روی چگونگی قوام یافتن معنای جهان در آگاهی انسان (مسالۀ پدیدارشناسی کلاسیک) برداشته شده و به سوی رویکردی جهت آشکارگی جلوه هایی از حقیقت وجود چرخش یافت. هایدگر در دورۀ دوم اندیشه اش با به کار گرفتن رویکرد پدیدارشناسانۀ هرمنوتیکی در مورد آثار هنری، نقش هنر را در انکشاف حقیقت وجود مورد توجه قرار داده و در این راستا در کتاب سرآغاز کار هنری، خوانشی از نقاشیِ یک جفت کفش اثر ونگوگ ارایه داد. در مقالۀ حاضر رویکرد هایدگر برای خوانش نگاره ای ایرانی به نام «هفتواد»، متعلق به کتاب شاهنامۀ طهماسبی از مکتب نگارگری تبریز صفوی، الگو قرار گرفته تا با روشی تحلیلی-تطبیقی و با تمرکز بر تحلیل موقعیت دازاین به عنوان معیار کیفیت آشکارگی عالم، امکان گشایش وجوهی مغفول از وجود فراهم آورده شود. نتیجۀ کار هموار شدن راهی است برای پدیدارشناسی هرمنوتیکی آثار نقاشی در مقام عمل، با قابلیت بسط یافتن در دیگر آثار هنری، که در مورد نگارۀ هفتواد، فارغ از مقصود هنرمند و زمینۀ خلق اثر، در دو بخش روایت و اجزای تصویر به کار گرفته شده و منجر به ارایۀ تاویلی منحصر به فرد از وجود گشته است.