موانع فراروی شکل گیری نظام امنیت منطقه ای خلیج فارس؛ در پرتوی رویکرد معنا گرایانه به امنیت

نویسندگان

1 استادیار دانشکاه رازی

2 دانشجوی‎کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه رازی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه رازی

doi
10.30479/psiw.2024.17050.3096
چکیده

هدف: هدف از این مقاله بررسی موانع فراروی امنیت پایدار در خلیج فارس در پرتو نگاه سازه‌انگارانه به امنیت می باشد؛ تا از این طریق بتوان علاوه بر شناسایی رویکردها و نگاه‌‌ها به امنیت هر کدام از کشورهای منطقه، موانع متعدد امنیتی پیشرو را شناسایی و در جهت مقابله و رفع این موانع اقدام کرد.روش: روش مورد استفاده توصیفی-تحلیلی است که با کاربست نظریه سازه‌انگاری و با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای و اینترنتی به این سوال که چه عواملی مانع از شکل‌گیری یک نظام امنیت منطقه‌ای در خلیج فارس شده است؟ برآمده است.یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ویژگی‌های جغرافیایی و اقتصادی، امنیت در خلیج فارس را جهانی کرده و وجود یک مجموعه ناهمگون امنیتی با بازیگران مختلف و همچنین نگاه تک‌بعدی به امنیت، موجب نادیده گرفتن موانع جدی فراروی امنیت منطقه از جمله خودیاری، چالش‌های زیست محیطی، اقتصاد شکننده، بحران دموکراسی و ... شده است.نتیجه گیری: براساس نتایج بدست آمده از تحقیق، پیچیدگی و ناپایداری رژیم امنیتی در خلیج فارس، بیشتر در نتیجه رویکردها و برداشت‌های متفاوت از امنیت بازیگران منطقه‌ای بوده و با وجود شدت بحران و جدی بودن اثرات آن، با وجود عواملی مانند تغییر نقش بازیگرانی مانند عراق و قطر از عامل ناامنی به میانجی‌گر، استقلال در تصمیم گیری کشورها و کاهش نقش نفت در سبد انرژی جهانی، با مشارکت جدی و استراتژی همگون کشورها برای غلبه بر همزیستی غیر‌صلح‌آمیز و عدم تعامل فعال و در نتیجه امنیت پایدار و غلبه بر موانع امنیتی فراروی در دسترس است.