دورنمای حکمرانی اسلام گرایان اهل سنت در جهان عرب
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.30479/psiw.2024.18343.3200چکیده
هدف: بررسی دورنمای حکمرانی اسلامگرایان اهلسنت در آینده جهان عرب در افق یک دههای برای کمک به اتخاذ سیاست مناسب از سوی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با آنان هدف اصلی این مقاله میباشد.روش: آینده پژوهی تحلیل لایهای علتها (CLA) با استخراج پیشرانها، عدم قطعیتها، محرکها و شناخت فضای گفتمانیِ اسلامگرایی اهل سنت و واکاوی آن در چهار سطح لیتانی، اجتماعی و گفتمانی و اسطورهای روش به کار گرفته شده در این مقاله میباشد.یافتهها: دریک قرن اخیر به دنبال فروپاشی عثمانی و ایجاد تحولات نظری و عملی (مفهومی و میدانی) گسترده در جهان اسلام، فرصت مناسبی برای نقش آفرینی خوانشهای مختلفِ جنبشهای اسلامی اهل سنت؛ اعم از اخوان المسلمین، حماس، جهاد اسلامی وحتی القاعده، طالبان، بوکوحرام و داعش و غیره در سطوح ملی و فراملی ایجاد شد. البته اکثر این جنبشها در تحقق هدف اصلی خود یعنی برپایی دولت اسلامی ناکام بودند. اما این امر موجب حذف آنان از صحنه کنشگری منطقهای و بین المللی نگردید. بلکه در مواردی مانند طالبان شاهد بازگشت آنان به قدرت بودهایم. یا اخوانالمسلمین همواره در پویایی بین کنش اجتماعی و کنش سیاسی در نوسان است و جنبشهای ضد اشغالگری نیز جبهه مقاومت اسلامی را تحکیم کردهاند. رسیدن به چهار سناریو (تقابل، تعامل، تنازل و تکامل) و بررسی اصلیترین یافته این پژوهش میباشد.نتیجه: طی یک دهه پیشرو، تداوم تقابل با افراطگرایانی مانند داعش و بوکوحرام در سطح جهانی و همچنین افزایش تقابل حاکمیتهای فعلی جهان عرب با جریانهای اصلی و تأثیرگذار اخوانالمسلمین در جامعه عربی امکان بروز و ظهور بیشتری دارد.
