بررسی فنولوژی ارقام مختلف صنوبر در کلکسیون پایه مادری ایستگاه تحقیقاتی کرج مرکز تحقیقات البرز در سالهای 1376 و 1377
نویسندگان
1 گروه تحقیقات صنوبر و درختان سریعالرشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور،تهران، ایران
2 عضو هیئت علمی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران
3 عضو هیئت علمی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیتمدرس، نور، ایران
4 عضو هیئت علمی، گروه تحقیقات صنوبر و درختان سریعالرشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور،تهران، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2001.109709چکیده
اولین گام در طراحی و اجرای طرحهای تحقیقاتی، کسب اطلاعات اولیه و زیربنایی است. انجام مطالعات فنولوژیکی ارقام مختلف صنوبر اطلاعات لازم جهت اجرای بسیاری از طرحهای تحقیقاتی صنوبر را در اختیار محققان ذیربط قرار میدهد. در این بررسی نسبت به مشاهده و ثبت زمان ظهور پدیدههای حیاتی گل، برگ، رسیدن بذر و پراکنش آن و خزان برگها در تعداد 30 رقم از صنوبرهای کلکسیون پایه مادری کرج و نیز حداکثر و حداقل دمای روزانه در طول فصل رویش سالهای 1376 و 1377 اقدام گردید. نتایج بهدست آمده ازانجام این مطالعات و بررسیها نشان میدهند که فعالیت حیاتی در انواع صنوبرها در محدوده زمانی اوایل اسفندماه یا پایان فروردینماه شروع شده و در اواسط آبانماه یا پایان آذرماه خاتمه مییابد. ظهور پدیدههای حیاتی در کلنهای مختلف صنوبر در زمانهای متفاوتی انجام میشود و اختلاف زمانی در مورد ظهور هر یک از پدیدهها از چند روز تا چند هفته متغیر میباشد. این اختلاف زمانی در ظهور پدیدهها، بین گونههای مختلف و نیز بین کلنهای یک گونه وجود داشته است. آغاز فعالیت حیاتی در ابتدای فصل رویش تابع درجه حرارت هوا میباشد و چون دمای هوا (حداکثر، متوسط و حداقل) در ماههای اولیه رویش سال 1377 نسبت به زمان مشابه در سال پیش بیشتر بوده است، بنابراین ظهور پدیدههای حیاتی در صنوبرهای مختلف در این سال یک هفته زودتر ازسال 1376 آغاز گردیده است و این در حالی است که پدیده خزان بیشتر تحت تأثیر فتوپریود و دماهای حداقل بوده و با کوتاه شدن طول روز و کاهش دما از اواسط شهریور تا اواسط مهرماه، تغییر رنگ و ریزش برگها در ارقام مختلف صنوبر آغاز شده است. بهطور کلی، اختلاف زمانی در ظهور پدیدههای حیاتی و نیز طول دوره هر پدیده در کلنهای مورد مطالعه در سال 1377 کوتاهتر از سال 1376 بوده است. ارقام مورد بررسی براساس طول دوره فعالیت حیاتی گروهبندی گردیدهاند. کلنهایی همچون P.e.arges grandis و P.e.gelrica از دوره فعالیت حیاتی کوتاهی برخوردار بودهاند و کلنهایی مانند P.caspicap ،P.d69/55 و P.n.betulifolia دوره فعالیت طولانیتری داشتهاند که این مورد یکی از متغیرهای مهم جهت انتخاب کلن برای مناطق مختلف آب وهوایی کشورمان میباشد.