فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دو شهر تبریز و اردبیل از جمله شهرهای قاجاری محسوب می­شوند که دارای خانه­های متعددی با پنجره­های ارسی هستند. تعدد آن­ها در بناهای قاجاری بر جای مانده، بازگو کننده اهمیت و جایگاه این آرایه تزئینی-کاربردی در دو شهر مذکور است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر نیز، شناسایی الگوی مشترک و متفاوت ارسی­های دو شهر، با تکیه بر عناصر نقش و رنگ می­باشد. از این رو، می­توان پرسید که با توجه به همجواری دو شهر مذکور، چه تشابهات یا تفاوت­های از منظر ذکر شده، در ارسی­های این دو شهر، وجود دارد؟ همچنین در سیر تاریخی دوره قاجار، ارسی­های دو منطقه، چه تغییرات بصری را داشته­اند؟ برای دستیابی به این امر، سعی در بررسی و تطبیق نقش و رنگ ارسی­ها (به­عنوان مؤلفه­های اصلی مورد بررسی) به­علاوه تکنیک و تزئینات آنها (مؤلفه­های فرعی) در دو شهر، با یکدیگر شده است. در مسیر پژوهش، تهیه مطالب، علاوه­ بر پیمایش­های میدانی، مطالعات کتابخانه­ای نیز بوده که با روش توصیفی- تحلیلی و تطبیقی مطالب تنظیم شده است. تحقیق حاضر نشان داد که شاخص­های نقش و رنگ در دوره میانی قاجار به نسبت دو دوره قبل و بعد از خود، در هر دو شهر از منظر فراوانی و تنوع، دارای کیفیت مطلوب­تر و بهتری می باشد.