فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: کووید-19 یک بیماری عفونی با قدرت واگیری بسیار زیاد می­باشد که مدیریت و کنترل آن همچنان یک چالش برای دستگاه‌های بهداشتی جامعه به‌شمار می‌رود. عفونت‌های شدید تنفسی با پیامدهای بسیار گسترده از جمله هایپوکسی، لنفوپنی، تنگی نفس و آسیب حاد قلبی از جمله تظاهرات این بیماری است. خستگی، کاهش عملکرد ریوی و مشکلات روان‌شناختی از جمله افسردگی، استرس، کاهش کیفیت زندگی و اختلال حرکتی از مشکلات ماندگار پساحاد بهبودیافتگان ویروس کروناست. به‌دلیل جدید بودن ویروس کرونا یافته‌های یکپارچة فراوانی بر پایة تأثیرگذاری تمرینات توانبخشی بر بهبود وضعیت بدنی، عملکرد ریوی و ذهنی بیماران پساکرونایی در دست نیست. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر یک دوره تمرینات توانبخشی ریوی بر عملکرد ریوی، اکسیژن شریانی، استرس، افسردگی و کیفیت زندگی بیماران پساکرونایی انجام گرفت. مواد و روش‌ها: در تحقیق حاضر، 42 بیمار (22 مرد و 20 زن) با شدت‌های متوسط تا شدید پیامدهای بیماری کووید 19 در ردة سنی 45-70 سال، به دو گروه تمرین و کنترل تقسیم شدند. برنامة گروه مداخله شامل گروه تمرین به مدت هشت هفته تمرینات هوازی، ذهنی و تنفسی (سه روز در هفته هر جلسه 80 دقیقه) تحت نظارت و مانیتورینگ (پایش) اکسیژن شریانی EKG صورت گرفت. سنجش عملکرد ریوی (PFT) شدت استرس از راه پرسشنامة استاندارد استرس کرونا (CSS-18)، شدت افسردگی از راه پرسشنامة افسردگی بک نسخة دوم و کیفیت زندگی از طریق پرسشنامةSF-36 در آغاز و پایان تمرینات توانبخشی ریوی مورد سنجش قرار گرفت. برای مقایسة دو گروه کنترل و تمرین از آزمون تی مستقل استفاده شد. نتایج: حمایت اکسیژن بیماران در گروه توانبخشی به شکل شایان توجه و معناداری کاهش یافت (001/0P<). تراز اشباع اکسیژن خون شریانی  SaO2(%)در گروه تمرینات توانبخشی ریوی نسبت به کنترل به شکل معناداری در شرایط استراحت، تمرین و فعالیت بدنی بهبود یافت (001/0P<). همچنین شاخص‌های عملکرد ریوی (001/0P<)، اکسیژن شریانی (001/0P<) و کیفیت زندگی (001/0P<) به‌طور معناداری بهبود یافت و میزان استرس (05/0P<) و افسردگی (01/0P<) کاهش معناداری را در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. نتیجه‌گیری: با توجه به درگیری چندجانبة بیماری کرونا و پیامدهای بی‌شمار آن و تأثیرات متنوع و فراگیر برنامة بازتوانی ریوی، به‌نظر می‌رسد تمرینات توانبخشی ریوی بتواند در روند بهبودی عملکرد و اکسیژن‌رسانی دستگاه ریوی، همچنین کاهش شدت استرس، افسردگی و کیفیت زندگی و به‌طور کلی بر توانایی عملکردی و روان‌شناختی بیماران پس از ابتلا به کرونا مؤثر و سودمند باشد.