توسعه مفهوم انگیزه خدمت عمومی مبتنی بر نهج البلاغه
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران
2 استاد گروه مدیریت دولتی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، ایران(نویسنده مسئول)
3 دکتری مدیریت دولتی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، ایران.
doi
چکیده
انگیزه خدمت عمومی زمامداران و کارگزاران از بنیادی ترین شاخصههای رشد و بلوغ بازیگران سیاسی در ساختار حکمرانی جوامع اسلامی محسوب میگردد. نوشتار پیشرو با هدف توسعه مفهوم انگیزه خدمت عمومی بر اساس منبع ارزشمند نهج البلاغه و در چهارچوب دیدگاه اسلامی صورت پذیرفته است. پس از مطالعه ادبیات موضوع و بررسی دقیق محتوای نهجالبلاغه (خطبه ها، نامه ها و حکمت ها) استخراج چهارچوب نظری اولیه مبتنی بر سه سطح انسان شناسی، رفتارشناسی و ساختارشناسی صورت پذیرفته است؛ در ادامه از روش تحقیق کیفی و از استراتژی تحلیل تم جهت استخراج داده های متنی در قالب سه محور پیشایندها، ابعاد و پیامدهای، نظام انگیزه خدمت عمومی در چارچوب نهج البلاغه پرداخته شده است. نتایج این تحقیق در سطح انسان شناسی، شاخصههای شخصیتی آحاد عناصر سیاسی دارای انگیزه خدمت عمومی با مؤلفه محوری انگیزه های والای انسانی و در قالب پنج مقوله خداباوری، حلم، اندیشه ژرف، التزام به حق و شایستگی های محوری را مورد شناسایی قرار داد. سطح رفتارشناسی پژوهش نیز با مؤلفه محوری انگیزه های تعاملی و مقوله های سهگانه ارتباطات استراتژیک، عدالت رفتاری و مهرورزی شناخته میشود و نهایتا سطح ساختارشناسی که بیانگر هنجارها، سیاست ها و خط مشیهای حاکم بر نهادها جهت افزایش انگیزه خدمت عمومی است از مؤلفه انگیزههای هنجاری و مقولههای پنج گانه اخلاق اجتماعی متعالی، مراوده استراتژیک، توسعه عدالت عمومی و رفاه اجتماعی، ساختاردهی حکمرانی مطلوب دینی و رهبری معنویت گرا در خدمت مردم تشکیل شده است.