توسعه مفهوم انگیزه خدمت عمومی مبتنی بر نهج البلاغه

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران

2 استاد گروه مدیریت دولتی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، ایران(نویسنده مسئول)

3 دکتری مدیریت دولتی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، ایران.

doi
چکیده

  انگیزه خدمت عمومی زمامداران و کارگزاران از بنیادی ترین شاخصه­های رشد و بلوغ بازیگران سیاسی در ساختار حکمرانی جوامع اسلامی محسوب می­گردد. نوشتار پیش­رو با هدف توسعه مفهوم انگیزه خدمت عمومی بر اساس منبع ارزشمند نهج البلاغه و در چهارچوب دیدگاه اسلامی صورت پذیرفته است. پس از مطالعه ادبیات موضوع و بررسی دقیق محتوای نهج­البلاغه (خطبه ها، نامه ها و حکمت ها) استخراج چهارچوب نظری اولیه مبتنی بر سه سطح انسان شناسی، رفتارشناسی و ساختارشناسی صورت پذیرفته است؛ در ادامه از روش تحقیق کیفی و از استراتژی تحلیل تم جهت استخراج داده های متنی در قالب سه محور پیشایندها، ابعاد و پیامدهای، نظام انگیزه خدمت عمومی در چارچوب نهج البلاغه پرداخته شده است. نتایج این تحقیق در سطح انسان شناسی، شاخصه­های شخصیتی آحاد عناصر سیاسی دارای انگیزه خدمت عمومی با مؤلفه محوری انگیزه های والای انسانی و در قالب پنج مقوله خداباوری، حلم، اندیشه ژرف، التزام به حق و شایستگی های محوری را مورد شناسایی قرار داد. سطح رفتارشناسی پژوهش نیز با مؤلفه محوری انگیزه های تعاملی و مقوله های سه­گانه ارتباطات استراتژیک، عدالت رفتاری و مهرورزی شناخته می­شود و نهایتا سطح ساختارشناسی که بیانگر هنجارها، سیاست ها و خط مشی­های حاکم بر نهادها جهت افزایش انگیزه خدمت عمومی است از مؤلفه انگیزه­های هنجاری و مقوله­های پنج گانه اخلاق اجتماعی متعالی، مراوده استراتژیک، توسعه عدالت عمومی و رفاه اجتماعی، ساختاردهی حکمرانی مطلوب دینی و رهبری معنویت گرا در خدمت مردم تشکیل شده است.