فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توجه به کیفیت ترجمه متون دینی از جمله قرآن، نهج البلاغه و حدیث، موضوعی مهم و آشکار است و ارزیابی ترجمه این متون، جهت صیانت از آن­ها، ضرورت و اهمیت و ارزش دو چندان دارد؛ از جمله این متون، که تاکنون ترجمه‌های گوناگونی از آن به زبان فارسی انجام گرفته، کتاب شریف نهج­‌البلاغه است ، اما به‌طورکلی به ­دلیل کاستی­‌هایی که در ترجمۀ از عربی به فارسی وجود دارد، این ترجمه­‌ها مورد نقد و بررسی بسیاری از ادیبان قرار گرفته‌اند. در پژوهش حاضر تلاش شده است با روش توصیفی-تحلیلی موارد حذف و اضافه برگردان مشتقات باب استفعال در ترجمه­ خطبه­‌های نهج­‌البلاغه مورد مطالعه قرار گیرد. براین­ اساس، داده­‌های مربوط به 11 مورد از مشتقات باب استفعال از کل خطبه ­های نهج­‌البلاغه انتخاب و در 5 ترجمۀ فارسی نهج‌البلاغه (فیض الاسلام، انصاری، شهیدی، زمانی، دشتی) مورد بررسی قرار گرفتند. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد، مصادیق حذف و اضافه برگردان مشتقات باب استفعال که به ترجمه­های یاد شده آسیب زده­اند، عبارتند از: حذف­های نابجا شامل: 1- حذف معانی باب استفعال. 2- حذف صنایع بلاغی. 3- حذف عناصر دستوری و اضافه نابجا شامل: الف- افزوده­های تفسیری غیر لازم و نادرست واژگان. ب- افزوده­های تفسیری نامناسب واژگان. ج  - گسترده­گویی در ترجمه واژگان. از نظر کمّی نیز گزارش آماری عملکرد مترجمان در نمونه­ های مورد بررسی، بیانگر این است که ترجمه فیض ­الاسلام کمترین و ترجمه دشتی بیشترین تعداد لغزش را داشته ­اند اما مجموع عملکرد ترجمه ­های پنج­گانه چنان نیست که بتوان آن را مناسب و موفق قلمداد کرد.